Shloka 6
Hiḍimbā’s Account and the Bhīma–Hiḍimba Engagement (आदि पर्व, अध्याय १४२)
Devanagari script
धृतराष्ट्र रवाच धर्मनित्य: सदा पाण्डुस्तथा धर्मपरायण: । सर्वेषु ज्ञातिषु तथा मयि त्वासीद् विशेषत:,धृतराष्ट्रने कहा--बेटा! पाण्डु अपने जीवनभर धर्मको ही नित्य मानकर सम्पूर्ण ज्ञातिजनोंके साथ धर्मानुकूल व्यवहार ही करते थे; मेरे प्रति तो विशेषरूपसे
Translation
ధృతరాష్ట్రుడు పలికెను—బిడ్డా! పాండుడు ఎల్లప్పుడూ ధర్మనిష్ఠుడూ, ధర్మపరాయణుడూ. అతడు సమస్త బంధువుల పట్ల ధర్మానుగుణంగా ప్రవర్తించెను; నా పట్ల అయితే మరింత విశేషంగా.
Word by Word
धृतराष्ट्रःDhṛtarāṣṭra
धृतराष्ट्रः:
Karta
TypeNoun
Rootधृतराष्ट्र
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
Karta
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular
धर्मनित्यःever devoted to dharma
धर्मनित्यः:
Karta
TypeAdjective
Rootधर्मनित्य
FormMasculine, Nominative, Singular
सदाalways
सदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसदा
पाण्डुःPāṇḍu
पाण्डुः:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्डु
FormMasculine, Nominative, Singular
तथाthus/likewise
तथा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतथा
धर्मपरायणःhaving dharma as his supreme aim
धर्मपरायणः:
Karta
TypeAdjective
Rootधर्मपरायण
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्वेषुamong all
सर्वेषु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine/Neuter, Locative, Plural
ज्ञातिषुkinsmen/relatives
ज्ञातिषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootज्ञाति
FormMasculine, Locative, Plural
तथाlikewise
तथा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतथा
मयिin/with regard to me
मयि:
Adhikarana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormLocative, Singular
त्वाyou
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormAccusative, Singular
आसीत्was
आसीत्:
Karta
TypeVerb
Rootअस्
FormImperfect, Third, Singular
विशेषतःespecially
विशेषतः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootविशेषतः
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Cross References
Meter (Chandas)
Sandhi Notes