Shloka 41

मुनिमोहशमनम्

Pāśupata-yoga, Siddhis, Puruṣa-darśana, Saṃsāra, and Prāṇa-Rudra Pañcāhutī

Devanagari script

पश्यत्यचक्षुः स शृणोत्यकर्णो न चास्त्यबुद्धं न च बुद्धिर् अस्ति /* स वेद सर्वं न च सर्ववेद्यं तमाहुरग्र्यं पुरुषं महान्तम्

Transliteration

paśyatyacakṣuḥ sa śṛṇotyakarṇo na cāstyabuddhaṃ na ca buddhir asti /* sa veda sarvaṃ na ca sarvavedyaṃ tamāhuragryaṃ puruṣaṃ mahāntam

Translation

ఆయన కళ్లులేకుండానే చూస్తాడు, చెవులేకుండానే వింటాడు. ఆయనలో అజ్ఞానం లేదు, పరిమిత బుద్ధి కూడా లేదు. ఆయన అన్నిటినీ తెలుసుకొనేవాడు, అయినా అందరికీ పూర్తిగా తెలిసే విషయముకాడు. ఆయనే అగ్ర్యుడు, మహాపురుషుడు—పరమ పతి శివుడు—అని వారు ప్రకటిస్తారు।

Word by Word

• पश्यति (paśyati): sees

• अचक्षुः (acakṣuḥ): without eyes

• सः (saḥ): He

• शृणोति (śṛṇoti): hears

• अकर्णः (akarṇaḥ): without ears

• न (na): not

• च (ca): and

• अस्ति (asti): exists/is

• अबुद्धम् (abuddham): non-intelligence/insentience

• न (na): not

• च (ca): and

• बुद्धिः (buddhiḥ): intellect/discriminative faculty

• अस्ति (asti): exists/is

• सः (saḥ): He

• वेद (veda): knows

• सर्वम् (sarvam): all

• न (na): not

• च (ca): and

• सर्ववेद्यम् (sarva-vedyam): wholly knowable as an object by everyone

• तम् (tam): Him

• आहुः (āhuḥ): they call/proclaim

• अग्र्यम् (agryam): foremost/supreme

• पुरुषम् (puruṣam): Person/Supreme Being

• महान्तम् (mahāntam): Great, vast, exalted.

Speaker

Suta Goswami (narrating Purāṇic doctrine to the sages of Naimiṣāraṇya)

Characters & Entities

• Shiva

FAQs

What is the importance of this verse in the context of Linga worship?

It establishes that the Liṅga signifies Śiva beyond sense-organs and mental constructs—worship is directed to the transcendent Pati, not merely to a visible form.

How does this verse describe the nature of Shiva (Shiva-tattva)?

Śiva is portrayed as all-knowing yet not fully objectifiable—He functions beyond eyes and ears, beyond limited buddhi, indicating the supreme consciousness that transcends pramāṇa-bound knowing.

What ritualistic or Yogic practice is highlighted here?

It points to Pāśupata-oriented inner contemplation: turning from indriya-based perception toward jñāna and dhyāna that recognize Śiva as the transcendent Pati beyond the mind.