
ब्रह्मणो वरप्रदानम् — शिवस्य परत्वप्रतिपादनम् तथा वराहेण भूमेः पुनःस्थापनम्
మహేశ్వరుడు నిష్క్రమించిన తరువాత జనార్దనుడు (విష్ణువు) శివుని పరమత్వాన్ని స్తుతిస్తూ—మహాదేవుడే సర్వలోకనాథుడు, బ్రహ్మ-విష్ణువులకూ శరణ్యమని ప్రకటిస్తాడు. తాను శివుని వామభాగమని, బ్రహ్మ శివుని దక్షిణభాగమని చెప్పి, ఋషులు ప్రకృతి/అవ్యక్తాన్ని విష్ణుసంబంధముగా, పురుషాన్ని బ్రహ్మసంబంధముగా పేర్కొన్నా, రెండింటికీ సామాన్య కారణం మహాదేవుడేనని వివరిస్తాడు. దైవాజ్ఞతో బ్రహ్మ రుద్రుని వరదాతగా పూజిస్తాడు. అనంతరం విష్ణువు వరాహరూపం ధరించి జలమగ్నమైన భూమిని పైకి ఎత్తి స్థిరపరచి, నదులు-సముద్రాలు-భూభాగాన్ని పునర్నిర్మించి లోకాలను పునఃస్థాపిస్తాడు. బ్రహ్మ యోగబలంతో కుమారులు (సనకాదులు), ప్రధాన ఋషులు, అలాగే ధర్మ-అధర్మాలను సృష్టించి నైతిక-కోస్మిక క్రమానికి పునాది వేస్తాడు; తదుపరి శైవ ఉపాసన, మోక్షబోధలకు ఇది ఆధారమవుతుంది।
Verse 1
इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे ब्रह्मणो वरप्रदानं नाम सप्तत्रिंशो ऽध्यायः शैलादिरुवाच गते महेश्वरे देवे तमुद्दिश्य जनार्दनः प्रणम्य भगवान्प्राह पद्मयोनिमजोद्भवः
ఇట్లు శ్రీలింగమహాపురాణ పూర్వభాగములో ‘బ్రహ్మ వరప్రదానం’ అను సప్తత్రింశోధ్యాయము. శైలాది పలికెను—దేవ మహేశ్వరుడు వెళ్లిన తరువాత, ఆయననే ధ్యానించి జనార్దనుడు నమస్కరించి, పద్మయోని అజోద్భవ బ్రహ్మను ఉద్దేశించి పలికెను।
Verse 2
श्रीविष्णुरुवाच परमेशो जगन्नाथः शङ्करस्त्वेष सर्वगः आवयोरखिलस्येशः शरणं च महेश्वरः
శ్రీ విష్ణువు పలికెను—ఈ శంకరుడే పరమేశ్వరుడు, జగన్నాథుడు, సర్వవ్యాపి. ఆయననే మేమిద్దరికీ మరియు సమస్త జగత్తుకూ ఈశుడు; మహేశ్వరుడే మా శరణు।
Verse 3
अहं वामाङ्गजो ब्रह्मन् शङ्करस्य महात्मनः भवान् भवस्य देवस्य दक्षिणाङ्गभवः स्वयम्
హే బ్రహ్మన్! నేను మహాత్మ శంకరుని వామాంగమునుండి జన్మించితిని; మీరు స్వయంగా దేవ భవుడు (శివుడు) యొక్క దక్షిణాంగమునుండి జన్మించినవారు।
Verse 4
मामाहुर् ऋषयः प्रेक्ष्य प्रधानं प्रकृतिं तथा अव्यक्तमजमित्येवं भवन्तं पुरुषस्त्विति
తత్త్వాన్ని సమ్యగ్దర్శించి ఋషులు నన్ను గురించి—‘ఇది ప్రధానం, ఇది ప్రకృతి, ఇది అవ్యక్తం, ఇది అజం (అజన్మ)’ అని అన్నారు; అలాగే మిమ్మును ‘పురుషుడు’—అంతర్యామి పతి—అని తెలుసుకొంటారు।
Verse 5
एवमाहुर्महादेवम् आवयोरपि कारणम् ईशं सर्वस्य जगतः प्रभुमव्ययमीश्वरम्
ఇట్లుగా వారు మహాదేవునే మేమిద్దరికీ కూడా కారణమని చెబుతారు—ఆయనే సమస్త జగత్తుకు ఈశుడు, ప్రభువు, అవ్యయుడైన ఈశ్వరుడు।
Verse 6
सो ऽपि तस्यामरेशस्य वचनाद्वारिजोद्भवः वरेण्यं वरदं रुद्रम् अस्तुवत्प्रणनाम च
అప్పుడు దేవేశుని వాక్యమునుబట్టి పద్మజుడు బ్రహ్మా, పూజ్యుడూ వరదాతయైన రుద్రుని స్తుతించి ఆయనకు ప్రణామం చేశాడు।
Verse 7
अथाम्भसा प्लुतां भूमीं समाधाय जनार्दनः पूर्ववत्स्थापयामास वाराहं रूपमास्थितः
తర్వాత జనార్దనుడు జలమున మునిగిన భూమిని పైకి తీసుకొని, వరాహరూపం ధరించి ఆమెను పూర్వస్థానంలో స్థాపించాడు।
Verse 8
नदीनदसमुद्रांश् च पूर्ववच्चाकरोत्प्रभुः कृत्वा चोर्वीं प्रयत्नेन निम्नोन्नतविवर्जिताम्
ప్రభువు (పతి) పూర్వంలాగానే నదులు, వాగులు, సముద్రాలను సృష్టించాడు; మరియు శ్రమతో భూమిని అతినిమ్న-అతిఉన్నతాలు లేనట్లు తీర్చిదిద్దాడు।
Verse 9
धरायां सो ऽचिनोत्सर्वान् भूधरान् भूधराकृतिः भूराद्यांश्चतुरो लोकान् कल्पयामास पूर्ववत्
పర్వతాకారాన్ని ధరించి అతడు భూమిపై అన్ని పర్వతాలను సమీకరించాడు; అలాగే భూః మొదలైన నాలుగు లోకాలను పూర్వంలాగానే కల్పించాడు।
Verse 10
स्रष्टुं च भगवांश्चक्रे मतिं मतिमतां वरः मुख्यं च तैर्यग्योन्यं च दैविकं मानुषं तथा
సృష్టిని ప్రదర్శించదలచి, మతిమంతులలో శ్రేష్ఠుడైన భగవాన్ సృజన సంకల్పాన్ని ఏర్పరచి, జీవులను ముఖ్య, తిర్యగ్యోని, దైవిక, మానుష అని విభజించాడు।
Verse 11
विभुश्चानुग्रहं तत्र कौमारकम् अदीनधीः पुरस्तादसृजद्देवः सनन्दं सनकं तथा
అక్కడ సర్వవ్యాపి ప్రభువు, అక్షయబుద్ధిగల దేవుడు, అనుగ్రహంతో ముందుగా కౌమారగణాన్ని సృష్టించాడు—సనందుని, సనకుని.
Verse 12
सनातनं सतां श्रेष्ठं नैष्कर्म्येण गताः परम् मरीचिभृग्वङ्गिरसं पुलस्त्यं पुलहं क्रतुम्
సనాతనుడైన సత్పురుషుల్లో శ్రేష్ఠుడైన పరమాత్మను ధ్యానించి, వారు నైష్కర్మ్యము—నిష్కామ, కర్మాతీత సాక్షాత్కారము—ద్వారా పరమగతిని పొందారు; వారు మరీచి, భృగు, అంగిరస, పులస్త్య, పులహ, క్రతు.
Verse 13
दक्षमत्रिं वसिष्ठं च सो ऽसृजद् योगविद्यया संकल्पं चैव धर्मं च ह्य् अधर्मं भगवान्प्रभुः
ఆ భగవాన్ ప్రభువు యోగవిద్యా శక్తితో దక్షుడు, అత్రి, వశిష్ఠుడిని సృష్టించాడు; అలాగే సంకల్పం, ధర్మం, అధర్మం కూడా ప్రదర్శించాడు।
Verse 14
द्वादशैव प्रजास्त्वेता ब्रह्मणो ऽव्यक्तजन्मनः ऋभुं सनत्कुमारं च ससर्जादौ सनातनः
అవ్యక్తజన్ముడైన బ్రహ్మ నుండి ఈ పన్నెండు ప్రజావర్గాలు ఉద్భవించాయి; ఆది కాలంలో సనాతనుడు ఋభువును, సనత్కుమారుని కూడా సృష్టించాడు।
Verse 15
तौ चोर्ध्वरेतसौ दिव्यौ चाग्रजौ ब्रह्मवादिनौ कुमारौ ब्रह्मणस्तुल्यौ सर्वज्ञौ सर्वभाविनौ
ఆ ఇద్దరు దివ్య కుమారులు ఊర్ధ్వరేతస్సులు, అగ్రజులు, బ్రహ్మవాదులు; తేజస్సులో బ్రహ్మతో సమానులు, సర్వజ్ఞులు, సర్వభావాలను ధరించగలవారు।
Verse 16
एवं मुख्यादिकान् सृष्ट्वा पद्मयोनिः शिलाशन युगधर्मानशेषांश् च कल्पयामास विश्वसृक्
ఈ విధంగా ప్రధానాది ముఖ్య తత్త్వాలను సృష్టించిన తరువాత, పద్మయోని విశ్వసృష్టా—దృఢాసనంపై ఆసీనుడై—యుగధర్మాలను శేషం లేకుండా విధించి, లోకాల కోసం ఋతవ్యవస్థను స్థాపించాడు।
It asserts a Shaiva-centered ontology: preservation (Vishnu) and creation (Brahma) are functional manifestations (aṃśa) grounded in Shiva, who remains the singular, all-pervading cause (kāraṇa) beyond these roles.
The episode illustrates that even major cosmic acts attributed to Vishnu occur within Shiva’s overarching sovereignty; cosmic stability and re-creation are shown as coordinated within the Shaiva metaphysical order where Maheshvara is the ultimate refuge and cause.