Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

Dāna-dharma: Types of Charity, Worthy Recipients, Vrata-Timings, and Śiva–Viṣṇu Propitiation

यदीश्वरप्रीणनार्थं ब्रह्मवित्सु प्रदीयते / चेतसा धर्मयुक्तेन दानं तद् विमलं शिवम्

yadīśvaraprīṇanārthaṃ brahmavitsu pradīyate / cetasā dharmayuktena dānaṃ tad vimalaṃ śivam

ఈశ్వరుని ప్రీతి కోసం బ్రహ్మవిదులకు ధర్మయుక్తమైన మనస్సుతో దానం చేయబడితే, ఆ దానం నిర్మలమై మంగళకరమై—శివస్వరూపమైన పవిత్రతను పొందుతుంది।

yatwhich (gift)
yat:
Karma (कर्म) (relative-correlative)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Prathamā, Ekavacana; relative pronoun referring to dānam
īśvara-prīṇana-arthamfor pleasing the Lord
īśvara-prīṇana-artham:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeNoun
Rootīśvara (प्रातिपदिक) + prīṇana (प्रातिपदिक) + artha (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Dvitīyā, Ekavacana; tatpuruṣa: īśvarasya prīṇanam = pleasing the Lord; prīṇanārtham = for the purpose of pleasing
brahmavitsuamong the knowers of Brahman
brahmavitsu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootbrahmavit (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Saptamī (7th/Locative), Bahuvacana; ‘among/in the knowers of Brahman’
pradīyateis given
pradīyate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra + dā (धातु)
FormLaṭ-lakāra, Prathama-puruṣa, Ekavacana; passive
cetasāwith the mind
cetasā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootcetas (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Tṛtīyā (3rd/Instrumental), Ekavacana
dharma-yuktenaendowed with righteousness
dharma-yuktena:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdharma (प्रातिपदिक) + yukta (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Tṛtīyā, Ekavacana; tatpuruṣa: dharmeṇa yukta = endowed with dharma; agrees with cetasā (instrumental)
dānamcharity
dānam:
Karma (कर्म) / uddeśya-vastu
TypeNoun
Rootdāna (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Prathamā, Ekavacana
tatthat
tat:
Karma (कर्म) (correlative)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Prathamā, Ekavacana; correlative to yat
vimalampure
vimalam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvimala (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Prathamā, Ekavacana; predicative adjective qualifying dānam
śivamauspicious/beneficial
śivam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśiva (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Prathamā, Ekavacana; predicative adjective qualifying dānam

Lord Kūrma (Viṣṇu) instructing King Indradyumna and the sages on dharma

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

Ī
Īśvara
B
Brahmavid
Ś
Śiva

FAQs

By praising gifts given to brahmavids (knowers of Brahman/Ātman), the verse implies that realization of Brahman is the highest spiritual authority, and honoring such realization—done for Īśvara—purifies the giver.

The practice emphasized is inner discipline of intention (cetasā dharmayuktena): aligning mind and motive with dharma and offering actions to Īśvara—an applied karma-yoga/bhakti orientation supporting later Pāśupata-style purification.

A gift offered for pleasing Īśvara is called “śivam” (auspicious/Śiva-like), reflecting the Purāṇic synthesis where devotion to the one Lord manifests as Śiva-auspiciousness and Viṣṇu-centered īśvara-bhakti without sectarian conflict.