Adhyaya 42

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे एकचत्वारिंशो ऽध्यायः सूत उवाच ध्रुवादूर्ध्वं महर्लोकः कोटियोजनविस्तृतः / कल्पाधिकारिणस्तत्र संस्थिता द्विजपुङ्गवाः

ఇట్లు శ్రీకూర్మపురాణం షట్సాహస్రీ సంహిత పూర్వభాగంలోని ఏకచత్వారింశో అధ్యాయం సమాప్తమైంది. సూతుడు పలికెను—ధ్రువుని పై మహర్లోకం, ఒక కోటి యోజనముల విస్తీర్ణము; అక్కడ కల్పాధికారులైన శ్రేష్ఠ ద్విజ ఋషులు స్థితులై యున్నారు।

Verse 2

जनलोको महर्लोकात् तथा कोटिद्वयातमकः / सनन्दनादयस्तत्र संस्थिता ब्रह्मणः सुताः

మహర్లోకమునకు పైగా జనలోకం ఉంది, అది రెండు కోటి (యోజన) పరిమాణము; అక్కడ సనందనాదులు బ్రహ్ముని పుత్రులైన ఋషులు స్థితులై యున్నారు।

Verse 3

जलोकात् तपोलोकः कोटित्रयसमन्वितः / वैराजास्तत्र वै देवाः स्थिता दाहविवर्जिताः

జనలోకమునకు పైగా తపోలోకం ఉంది, అది మూడు కోటి (యోజన) విస్తీర్ణము; అక్కడ వైరాజ దేవతలు స్థితులై, దాహతాపములేని వారు।

Verse 4

प्राजापत्यात् सत्यलोकः कोटिषट्केन संयुतः / अपुनर्मारकास्तत्र ब्रह्मलोकस्तु स स्मृतः

ప్రాజాపత్య లోకమునకు పైగా సత్యలోకం ఉంది, అది ఆరు కోటి (యోజన) విస్తీర్ణము; అక్కడ పునరాగమనమూ మరణమూ లేవు—అదే బ్రహ్మలోకమని స్మరించబడుతుంది।

Verse 5

अत्र लोकगुरुर्ब्रह्मा विश्वात्मा विश्वतोमुखः / आस्ते स योगिभिर्नित्यं पीत्वा योगामृतं परम्

ఇక్కడ లోకగురువైన బ్రహ్మ—విశ్వాత్మ, విశ్వతోముఖుడు—యోగులతో నిత్యము నివసించుచున్నాడు, యోగ పరమామృతమును పానము చేసి।

Verse 6

विशन्ति यतयः शान्ता नैष्ठिका ब्रह्मचारिणः / योगिनस्तापसाः सिद्धा जापकाः परमेष्ठिनम्

శాంతులైన యతులు, నైష్ఠిక బ్రహ్మచారులు, యోగులు, తపస్సు సిద్ధులు, జపకులు పరమేష్ఠి పరమేశ్వరునిలో లీనమవుతారు।

Verse 7

द्वारं तद्योगिनामेकं गच्छतां परमं पदम् / तत्र गत्वा न शोचन्ति स विष्णुः स च शङ्करः

పరమపదాన్ని కోరే యోగులకు ఒక్కటే ద్వారం ఉంది. అక్కడికి చేరినవారు ఇక శోకించరు—ఆయనే విష్ణువు, ఆయనే శంకరుడు।

Verse 8

सूर्यकोटिप्रतीकाशं पुरं तस्य दुरासदम् / न मे वर्णयितुं शक्यं ज्वालामालासमाकुलम्

ఆ నగరం కోటి సూర్యుల వలె ప్రకాశించి చేరలేనిది. జ్వాలామాలలతో నిండిన దానిని నేను వర్ణించలేను।

Verse 9

तत्र नारायणस्यापि भवनं ब्रह्मणः पुरे / शेते तत्र हरिः श्रीमान् मायी मायामयः परः

అక్కడ బ్రహ్మ నగరంలో నారాయణుని భవనం కూడా ఉంది. అక్కడే శ్రీమాన్ హరి శయనిస్తాడు—మాయాధిపతి, మాయామయంగా వ్యాపించినవాడు, అయినా పరమాతీతుడు।

Verse 10

स विष्णुलोकः कथितः पुनरावृत्तिवर्जितः / यान्ति तत्र महात्मानो ये प्रपन्ना जनार्दनम्

ఇది విష్ణులోకమని చెప్పబడింది—పునరావృత్తి లేనిది. జనార్దనుని శరణు పొందిన మహాత్ములు అక్కడికే వెళ్తారు।

Verse 11

ऊर्ध्वं तद् ब्रह्मसदनात् पुरं ज्योतिर्मयं शुभम् / वह्निना च परिक्षिप्तं तत्रास्ते भगवान् भवः

బ్రహ్మసదనానికి పైగా శుభమైన, జ్యోతిర్మయమైన ఒక పురం ఉంది. పవిత్ర అగ్నిచే పరివేష్టితమైన అక్కడ భగవాన్ భవుడు (శివుడు) నివసిస్తాడు।

Verse 12

देव्या सह महादेवश्चिन्त्यमानो मनीषिभिः / योगिभिः शतसाहस्त्रैर्भूतै रुद्रैश्च संवृतः

దేవితో కూడిన మహాదేవుని మునీశ్వరులు ధ్యానించుచుండిరి. ఆయన లక్షలాది యోగులు, భూతగణాలు మరియు రుద్రసమూహాలతో పరివృతుడై ఉన్నాడు।

Verse 13

तत्र ते यान्ति नियता द्विजा वै ब्रह्मचारिणः / मदादेवपराः शान्तास्तापसा ब्रह्मवादिनः

అక్కడ నియమబద్ధులైన ద్విజ బ్రహ్మచారులు చేరుతారు—శాంత స్వభావ తపస్వులు, మహాదేవుని పరమాశ్రయంగా చేసుకొని బ్రహ్మతత్త్వాన్ని ప్రకటించువారు।

Verse 14

निर्ममा निरहङ्काराः कामक्रोधविवर्जिताः / द्रक्ष्यन्ति ब्रह्मणा युक्ता रुद्रलोकः स वै स्मृतः

మమకారము, అహంకారము లేని వారు, కామక్రోధరహితులు—బ్రహ్మతో యుక్తులై ఆ పరమస్థితిని దర్శించుదురు. అదే రుద్రలోకమని స్మరించబడింది।

Verse 15

एते सप्त महालोकाः पृथिव्याः परिकीर्तिताः / महातलादयश्चाधः पातालाः सन्ति वै द्विजाः

పృథివితో సంబంధమైన ఈ ఏడు మహాలోకాలు వర్ణించబడ్డాయి. ఇంకా క్రింద—మహాతల మొదలైన—పాతాళలోకాలు కూడా ఉన్నాయి, ఓ ద్విజులారా।

Verse 16

महातलं च पातालं सर्वरत्नोपशोभितम् / प्रासादैर्विविधैः शुभ्रैर्देवतायतनैर्युतम्

మహాతలమూ పాతాళమూ సమస్త రత్నాలతో ప్రకాశించుచున్నవి; నానావిధ శుభ్ర ప్రాసాదాలతో అలంకృతమై, దేవతాలయాలతో సమన్వితమై ఉన్నవి।

Verse 17

अनन्तेन च संयुक्तं मुचुकुन्देन धीमता / नृपेण बलिना चैव पातालस्वर्गवासिना

అతడు అనంతునితో కూడ సంయుక్తుడై, ధీమంతుడైన ముచుకుందునితో కూడ; అలాగే పాతాళంలో నివసించుచూ స్వర్గసమ వైభవాన్ని అనుభవించే బలవంతుడైన రాజు బలితో కూడ మైత్రీ కలిగినవాడు।

Verse 18

शैलं रसातलं विप्राः शार्करं हि तलातलम् / पीतं सुतलमित्युक्तं नितलं विद्रुमप्रभम् / सितं हि वितलं प्रोक्तं तलं चैव सितेतरम्

ఓ విప్రులారా, రసాతలము శైలమయమని, తలాతలము కంకరమయమని చెప్పబడింది. సుతలము పీతవర్ణమని, నితలము విద్రుమసమ ప్రభతో ప్రకాశించునని. విటలము శ్వేతమని, తలము శ్వేతేతర వర్ణమని ప్రకటించబడింది।

Verse 19

सुपर्णेन मुनिश्रेष्ठास्तथा वासुकिना शुभम् / रसातलमिति ख्यातं तथान्यैश्च निषेवितम्

ఓ మునిశ్రేష్ఠులారా, ఆ శుభ లోకం ‘రసాతలము’ అని ఖ్యాతి పొందింది; దానిని సుపర్ణుడు (గరుడుడు) మరియు వాసుకి కూడా సేవించారు, ఇతరులచేత కూడా అది ఆశ్రయించబడింది।

Verse 20

विरोचनहिरण्याक्षतक्षकाद्यैश्च सेवितम् / तलातलमिति ख्यातं सर्वशोभासमन्वितम्

విరోచనుడు, హిరణ్యాక్షుడు, తక్షకుడు మొదలైనవారిచే సేవింపబడిన ఆ లోకం ‘తలాతలము’ అని ఖ్యాతి పొందింది; అది సమస్త శోభలతో సమన్వితమై ఉంది।

Verse 21

वैनतेयादिभिश्चैव कालनेमिपुरोगमैः / पूर्वदेवैः समाकीर्णं सुतलं च तथापरैः

సుతల లోకము వైనతేయాది, కాలనేమి నాయకత్వముతో, పూర్వదేవులు మరియు ఇతర అనేక సత్త్వములతో నిండియున్నది।

Verse 22

नितलं यवनाद्यैश्च तारकाग्निमुखैस्तथा / महान्तकाद्यैर्नागैश्च प्रह्मादेनासुरेण च

నితలమనే పాతాళంలో యవనాది, అలాగే తారక, అగ్నిముఖ వంటి సత్త్వాలు, మహాంతకాది నాగులు మరియు బ్రహ్మాదే అనే అసురుడు నివసిస్తారు।

Verse 23

वितलं चैव विख्यातं कम्बलाहीन्द्रसेवितम् / महाजम्भेन वीरेण हयग्रीवेण वै तथा

అదిక్రింద ప్రసిద్ధమైన వితల లోకము; అక్కడ కంబల, ఆహీంద్ర అనే నాగేంద్రులు సేవలో ఉంటారు; అలాగే వీరుడు మహాజంభుడు, హయగ్రీవుడూ నివసిస్తారు।

Verse 24

शङ्कुकर्णेन संभिन्नं तथा नमुचिपूर्वकैः / तथान्यैर्विवधैर्नागैस्तलं चैव सुशोभनम्

ఆ పాతాళ ప్రాంతము శంకుకర్ణునిచే ఛేదింపబడినది; అలాగే నముచి మొదలైనవారిచే కూడా; ఇతర విభిన్న నాగులతో ఆ తలం అత్యంత శోభిల్లింది।

Verse 25

तेषामधस्तान्नरका मायाद्याः परिकीर्तिताः / पापिनस्तेषु पच्यन्ते न ते वर्णयितुं क्षमाः

ఆ లోకాల కింద ‘మాయా’ మొదలైన నరకాలు శాస్త్రంలో చెప్పబడ్డాయి. అక్కడ పాపులు తమ కర్మఫలాల చేతనే దహింపబడి బాధ అనుభవిస్తారు; వాటిని పూర్తిగా వర్ణించడం సాధ్యం కాదు।

Verse 26

पातालानामधश्चास्ते शेषाख्या वैष्णवी तनुः / कालाग्निरुद्रो योगात्मा नारसिंहो ऽपि माधवः

పాతాళాలకన్నా దిగువన శేషనామక వైష్ణవీ తనువు నిలిచియున్నది. ఆయనే యోగాత్మక కాలాగ్నిరుద్రుడు; ఆయనే మాధవుడు, నరసింహరూపంగానూ ప్రకాశించును।

Verse 27

यो ऽनन्तः पठ्येते देवो नागरूपी जनार्दनः / तदाधारमिदं सर्वं स कालाग्निमपाश्रितः

‘అనంత’ అని పఠింపబడే దేవుడు—నాగరూప జనార్దనుడు—ఆయనపైనే ఈ సమస్త జగత్తు ఆధారపడింది. ఆయన కాలాగ్నిలో ఆశ్రయమై ఉండి కూడా దానిని అతిక్రమించిన పరమాధారం.

Verse 28

तमाविश्य महायोगी कालस्तद्वदनोत्थितः / विषज्वालामयो ऽन्ते ऽसौ जगत् संहरति स्वयम्

ఆయనలో ప్రవేశించి మహాయోగి కాలము, ఆయన ముఖమునుండి ఉద్భవించి, అంత్యకాలంలో విషజ్వాలామయ ఘనమై స్వయంగా జగత్తును సంహరించును।

Verse 29

सहस्त्रमायो ऽप्रतिमः संहर्ता शङ्करोद्भवः / तामसी शांभवी मूर्तिः कालो लोकप्रकालनः

సహస్రమాయాశక్తులతో యుక్తుడై, అప్రమేయుడై, సంహర్తగా శంకరుని నుండి ఉద్భవించినవాడు. ఆయన శాంభవీ మూర్తి తామసీ (లయసంబంధిత). ఆయనే కాలము, లోకాలను నియమించి పరిపక్వం చేయువాడు.