Shloka 67
Dīkṣā-bhedaḥ (Types of Initiation) — Lalitopākhyāna: Hayagrīva–Agastya Dialogue
Devanagari script
रिक्तपाणिस्तु नोपेयाद्राजानं देवतां गुरुम् / फलपुष्पांबरादीनि यथाशक्ति समर्पयेत्
Transliteration
riktapāṇistu nopeyādrājānaṃ devatāṃ gurum / phalapuṣpāṃbarādīni yathāśakti samarpayet
Translation
ఖాళీ చేతులతో రాజుని, దేవతను, గురువును సమీపించకూడదు. యథాశక్తి ఫలాలు, పుష్పాలు, వస్త్రాదులను సమర్పించాలి.
Word by Word
रिक्तपाणिःone with empty hands
रिक्तपाणिः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootरिक्त-पाणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारय-समासः (रिक्तः पाणिः यस्य)
तुbut/indeed
तु:
सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात/समुच्चयार्थ-भेदक (but/indeed)
नnot
न:
सम्बन्ध (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation)
उपेयात्should approach
उपेयात्:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootइ (धातु) उप-इ
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद; उप-इ = approach
राजानम्a king
राजानम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
देवताम्a deity
देवताम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootदेवता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
गुरुम्a teacher/guru
गुरुम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootगुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
फलपुष्पाम्बरादीनिfruits, flowers, garments, etc.
फलपुष्पाम्बरादीनि:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootफल + पुष्प + अम्बर + आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; समाहार-द्वन्द्वः (fruits, flowers, garments, etc.)
यथाशक्तिaccording to one’s ability
यथाशक्ति:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootयथा-शक्ति (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समासः; अव्यय (adverb)
समर्पयेत्should offer/present
समर्पयेत्:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootसम्-√अर्प् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद