Previous Verse
Next Verse

Shloka 59

Dīkṣā-bhedaḥ (Types of Initiation) — Lalitopākhyāna: Hayagrīva–Agastya Dialogue

निर्गतं यद्गुरोर्वक्त्रात्सर्वं शास्त्रं तदुच्यते / निषिद्धमपि तत्कुर्याद्गुर्वाज्ञां नैव लङ्घयेत्

nirgataṃ yadgurorvaktrātsarvaṃ śāstraṃ taducyate / niṣiddhamapi tatkuryādgurvājñāṃ naiva laṅghayet

గురువు ముఖమునుండి వెలువడినదే సమస్త శాస్త్రమని చెప్పబడుతుంది; నిషిద్ధమైనదైనా అది చేయాలి—గురువాజ్ఞను ఎప్పటికీ లంఘించకూడదు.

nirgatamgone out, issued forth
nirgatam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootnir + gam (धातु)
FormKṛdanta; भूतकृदन्त (क्त/क्तवत्-प्राय), Napumsaka, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; विशेषणम् (qualifying sarvam śāstram)
yatthat which
yat:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; सम्बन्धबोधक सर्वनाम (relative pronoun)
guroḥof the teacher
guroḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootguru (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Genitive (6th/षष्ठी), Singular
vaktrātfrom the mouth
vaktrāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootvaktra (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Ablative (5th/पञ्चमी), Singular
sarvamall
sarvam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; विशेषणम्
śāstramscripture/teaching
śāstram:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśāstra (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Nominative (1st/प्रथमा), Singular
tatthat
tat:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; निर्देशार्थ सर्वनाम
ucyateis called/said
ucyate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
FormLaṭ (लट्, Present), Prathama-puruṣa (3rd), Eka-vacana (Singular); कर्मणि-प्रयोग (passive)
niṣiddhamforbidden
niṣiddham:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootni + sidh (धातु)
FormKṛdanta; भूतकृदन्त (क्त), Napumsaka, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; विशेषणम् (qualifying tat)
apieven
api:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
FormAvyaya; अपि-निपात (even/also)
tatthat (act/thing)
tat:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular
kuryātshould do
kuryāt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
FormVidhi-liṅ (विधिलिङ्, Optative), Prathama-puruṣa (3rd), Eka-vacana (Singular); परस्मैपद
guru-ājñāmthe teacher's command
guru-ājñām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootguru + ājñā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (guroḥ ājñā)
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
FormAvyaya; निषेध-निपात (negation)
evaindeed/at all
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormAvyaya; अवधारण-निपात (emphasis)
laṅghayetshould transgress
laṅghayet:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootlaṅgh (धातु)
FormVidhi-liṅ (विधिलिङ्, Optative), Prathama-puruṣa (3rd), Eka-vacana (Singular); परस्मैपद