Previous Verse
Next Verse

Shloka 58

Dīkṣā-bhedaḥ (Types of Initiation) — Lalitopākhyāna: Hayagrīva–Agastya Dialogue

ज्ञानतो ऽज्ञानतो वापि यावद्देहस्य धारणम् / तावद्वर्णाश्रमाचारः कर्तव्यः कर्ममुक्तये

jñānato 'jñānato vāpi yāvaddehasya dhāraṇam / tāvadvarṇāśramācāraḥ kartavyaḥ karmamuktaye

జ్ఞానంతో అయినా అజ్ఞానంతో అయినా, దేహధారణ ఉన్నంతకాలం, కర్మముక్తి కోసం వర్ణాశ్రమాచారాన్ని ఆచరించవలెను.

jñānataḥknowingly
jñānataḥ:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootjñāna (प्रातिपदिक)
FormAvyaya; तसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb)
ajñānataḥunknowingly
ajñānataḥ:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootajñāna (प्रातिपदिक)
FormAvyaya; तसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय
or
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
FormAvyaya; विकल्पार्थक निपात (disjunctive particle)
apieven/also
api:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
FormAvyaya; समुच्चय/अपि-कारक निपात (particle: also/even)
yāvatas long as
yāvat:
Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyāvat (प्रातिपदिक/अव्ययप्राय)
FormAvyaya; परिमाण/अवधि-बोधक (until/as long as)
dehasyaof the body
dehasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootdeha (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Genitive (6th/षष्ठी), Singular
dhāraṇamthe sustaining (of it)
dhāraṇam:
Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण)
TypeNoun
Rootdhāraṇa (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; क्रियानाम (act-noun)
tāvatso long (then)
tāvat:
Sambandha (सम्बन्ध/correlative)
TypeIndeclinable
Roottāvat (अव्यय)
FormAvyaya; तावत्-शब्दः (correlative: then/so long)
varṇa-āśrama-ācāraḥthe conduct of varṇa and āśrama
varṇa-āśrama-ācāraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvarṇa + āśrama + ācāra (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (varṇānām āśramāṇāṃ ca ācāraḥ)
kartavyaḥmust be performed
kartavyaḥ:
Vidhi (विधि/predicative)
TypeAdjective
Rootkṛ (धातु) + tavya (कृत्प्रत्यय)
FormKṛdanta (तव्यत्), Puṃliṅga, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; विधेय-विशेषण (to be done/ought to be done)
karma-muktayefor liberation from karma
karma-muktaye:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootkarma + mukti (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Dative (4th/चतुर्थी), Singular; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (karmasya muktiḥ)