Shloka 12
महापद्माटव्यार्घ्यस्थापनकथनम्
Establishing the Arghya in the Mahāpadmāṭavī
Devanagari script
गेयचक्ररथेन्द्रस्तु मन्त्रिण्याः प्रान्ततिष्ठति / चिन्तामणिगृहेन्द्रस्य रुद्रभागेम्बुजाटवौ
Transliteration
geyacakrarathendrastu mantriṇyāḥ prāntatiṣṭhati / cintāmaṇigṛhendrasya rudrabhāgembujāṭavau
Translation
గేయచక్రరథాధిపతి మంత్రిణీ సమీప ప్రాంతంలో నిలిచియుంటాడు; చింతామణి-గృహాధిపతి యొక్క రుద్రభాగంలో కమలవనము విరాజిల్లుతుంది।
Word by Word
गेय-चक्र-रथ-इन्द्रःthe lord of the song-wheel chariot
गेय-चक्र-रथ-इन्द्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगेय (प्रातिपदिक) + चक्र (प्रातिपदिक) + रथ (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—षष्ठी/तत्पुरुष (निर्धारणार्थः)
तुindeed/and
तु:
Sambandha/Discourse marker (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
मन्त्रिण्याःof the female minister/ministeress
मन्त्रिण्याः:
Sambandha (सम्बन्धः/षष्ठी)
TypeNoun
Rootमन्त्रिणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
प्रान्तेat the edge/border
प्रान्ते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रान्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
तिष्ठतिstands/remains
तिष्ठति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
चिन्तामणि-गृह-इन्द्रस्यof the lord of the Cintāmaṇi mansion
चिन्तामणि-गृह-इन्द्रस्य:
Sambandha (सम्बन्धः/षष्ठी)
TypeNoun
Rootचिन्तामणि (प्रातिपदिक) + गृह (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; समासः—तत्पुरुष
रुद्र-भागेin the Rudra-section/portion
रुद्र-भागे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक) + भाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष
अम्बुज-आटवौin the lotus-grove/forest
अम्बुज-आटवौ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअम्बुज (प्रातिपदिक) + आटवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष; रूपम्: आटवौ (वैदिक/पुराण-प्रयोगे सप्तमी-एकवचन-रूपम्)