Shloka 15
Amṛta-Manthana and Lalitā’s Mohinī Intervention
Amṛtamanthana-Prasaṅga
Devanagari script
द्वयोः पङ्क्त्योश्च मध्यस्थास्तानुवाच सुरासुरान् / तूष्णीं भवन्तु सर्वे ऽपि क्रमशो दीयते मया
Transliteration
dvayoḥ paṅktyośca madhyasthāstānuvāca surāsurān / tūṣṇīṃ bhavantu sarve 'pi kramaśo dīyate mayā
Translation
రెండు వరుసల మధ్య నిలబడి ఆమె దేవాసురులకు చెప్పింది—“అందరూ మౌనంగా ఉండండి; నేను క్రమంగా ఇస్తాను.”
Word by Word
द्वयोःof the two
द्वयोः:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootद्वि (संख्या-प्रातिपदिक)
FormGenitive (6th/षष्ठी), Dual (द्विवचन); numeral used adjectivally
पङ्क्त्योःof/between the two rows
पङ्क्त्योः:
Adhikarana (अधिकरण/स्थान)
TypeNoun
Rootपङ्क्ति (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Genitive (6th/षष्ठी) / Locative (7th/सप्तमी), Dual; here with ‘मध्यस्थाः’ = ‘between the two rows’ (षष्ठी-सम्बन्ध)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
FormAvyaya, conjunction
मध्यस्थाःstanding in the middle
मध्यस्थाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमध्यस्थ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural; ‘standing in the middle’
तान्them
तान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd/द्वितीया), Plural; object of ‘अनुवाच’
अनुवाचaddressed/said to
अनुवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअनु + वच् (धातु)
FormPerfect (लिट्), Parasmaipada, 3rd person, Singular
सुरासुरान्the gods and demons
सुरासुरान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसुर + असुर (प्रातिपदिक)
FormDvandva (द्वन्द्व) ‘gods and demons’; Masculine, Accusative, Plural
तूष्णीम्silently
तूष्णीम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतूष्णीम् (अव्यय)
FormAvyaya, adverb ‘silently’
भवन्तुlet (them) be
भवन्तु:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
FormImperative (लोट्), Parasmaipada, 3rd person, Plural
सर्वेall
सर्वे:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
FormAvyaya, particle (निपात) ‘also/even’
क्रमशःin sequence
क्रमशः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootक्रमशः (अव्यय)
FormAvyaya, adverb ‘in order, successively’
दीयतेis given
दीयते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
FormPresent (लट्), Ātmanepada passive (कर्मणि प्रयोग), 3rd person, Singular
मयाby me
मया:
Karana (करण/agent-in-instrumental)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormInstrumental (3rd/तृतीया), Singular; agent in passive (कर्तृ-करण)