Shloka 62
Mānasasṛṣṭi-varṇana (Account of Mind-born Creation) | मानससृष्टिवर्णनम्
Devanagari script
यशः कीर्तेः सुतश्चापि इत्येते धर्मसूनवः / कामस्य तु सुतो हर्षो देव्यां सिद्ध्यां व्यजायत
Transliteration
yaśaḥ kīrteḥ sutaścāpi ityete dharmasūnavaḥ / kāmasya tu suto harṣo devyāṃ siddhyāṃ vyajāyata
Translation
కీర్తి యొక్క పుత్రుడు ‘యశ’ కూడ; ఇట్లు వీరందరు ధర్మసూనవులు. కాముని పుత్రుడు ‘హర్ష’ దేవి సిద్ధిలో జన్మించెను.
Word by Word
यशःYaśas (Fame)
यशः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootयशस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
कीर्तेःof Kīrti (Renown)
कीर्तेः:
सम्बन्ध (Genitive/possessor)
TypeNoun
Rootकीर्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
सुतःson
सुतः:
प्रत्यय/सम्बन्ध (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; predicate nominative with यशः
चand
च:
सम्बन्ध (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (and)
अपिalso
अपि:
सम्बन्ध (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अप्यर्थ (also)
इतिthus
इति:
सम्बन्ध (Quotative marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यर्थे (quotative/thus)
एतेthese
एते:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; demonstrative pronoun
धर्मसूनवःsons of Dharma
धर्मसूनवः:
प्रत्यय/सम्बन्ध (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootधर्म + सूनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: 'धर्मस्य सूनवः'
कामस्यof Kāma
कामस्य:
सम्बन्ध (Genitive/possessor)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
तुindeed
तु:
सम्बन्ध (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विशेष/विरोधार्थ (but/indeed)
सुतःson
सुतः:
प्रत्यय/सम्बन्ध (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; predicate nominative with हर्षः
हर्षःHarṣa (Joy)
हर्षः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootहर्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
देव्याम्in/through the goddess
देव्याम्:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative; mother as locus)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; locative singular
सिद्ध्याम्in Siddhī
सिद्ध्याम्:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative; mother as locus)
TypeNoun
Rootसिद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; locative singular (as mother-name)
व्यजायतwas born
व्यजायत:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/लङ्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद; 'was born'