Shloka 73
व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages
Devanagari script
यजुषां ब्राह्मणानां च तथा व्यासो व्यकल्पयत् / सग्राम्यारण्यकं तस्मात्समन्त्रकरणं तथा
Transliteration
yajuṣāṃ brāhmaṇānāṃ ca tathā vyāso vyakalpayat / sagrāmyāraṇyakaṃ tasmātsamantrakaraṇaṃ tathā
Translation
యజుర్వేద బ్రాహ్మణగ్రంథాలను కూడా వ్యాసుడు అలాగే సక్రమంగా ఏర్పాటు చేశాడు; ఆపై వాటి నుండి గ్రామ్య–ఆరణ్యక భాగాలను మంత్రాలతో కూడి యథావిధిగా నిర్మించాడు.
Word by Word
यजुषाम्of the Yajus (Yajurveda passages)
यजुषाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootयजुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति (Genitive/षष्ठी); बहुवचन (Plural)
ब्राह्मणानाम्of the Brāhmaṇas (ritual prose texts)
ब्राह्मणानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (ब्राह्मणम् as text); षष्ठी-विभक्ति; बहुवचन
चand
च:
समुच्चय (Conjunctive)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
तथाlikewise
तथा:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/समुच्चयार्थ (adverb: likewise/also)
व्यासःVyāsa
व्यासः:
कर्ता (Karta/Agent)
TypeNoun
Rootव्यास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति (Nominative/प्रथमा); एकवचन (Singular)
व्यकल्पयत्arranged/compiled
व्यकल्पयत्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootवि+कॢप् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past); परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd person); एकवचन
सwith
स:
विशेषण-पूर्वपद (Pre-modifier)
TypeIndeclinable
Rootस (अव्यय/उपसर्गसदृश)
Formसह/समेतार्थक-उपपद (prefix-like particle meaning 'with')
ग्राम्यpertaining to village/settled (gṛhya)
ग्राम्य:
विशेषण (Adjectival modifier)
TypeAdjective
Rootग्राम्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (Accusative/द्वितीया); एकवचन; (अरण्यकं विशेषयति)
आरण्यकम्Āraṇyaka (forest text)
आरण्यकम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootआरण्यक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन
तस्मात्from that/thereafter
तस्मात्:
अपादान (Apādāna/Ablative source)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक; पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/पञ्चमी); एकवचन
सwith
स:
विशेषण-पूर्वपद (Pre-modifier)
TypeIndeclinable
Rootस (अव्यय/उपसर्गसदृश)
Formसह/समेतार्थक-उपपद (particle 'with')
मन्त्रmantra
मन्त्र:
विशेष्य-निर्देशक (Qualifier within phrase)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; (करणं विशेषयति)
करणम्the section/arrangement (making)
करणम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootकरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन
तथाlikewise
तथा:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/पुनरुक्ति (adverb: likewise)