Shloka 131
व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages
Devanagari script
जगतः प्रलयोत्पत्तौ यत्तत्कारणसंज्ञितम् / महतः परमं गुह्यं तस्मै सुब्रह्मणे नमः
Transliteration
jagataḥ pralayotpattau yattatkāraṇasaṃjñitam / mahataḥ paramaṃ guhyaṃ tasmai subrahmaṇe namaḥ
Translation
లోక సృష్టి మరియు ప్రళయంలో ‘కారణం’ అని పిలువబడేది, మహత్తుకు మించిన పరమ గూఢమైనది—ఆ శుభ బ్రహ్మకు నమస్కారం.
Word by Word
जगतःof the world
जगतः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति, एकवचन (Genitive singular)
प्रलय-उत्पत्तौin dissolution and creation
प्रलय-उत्पत्तौ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रलय (प्रातिपदिक) + उत्पत्ति (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास (copulative: dissolution and creation); स्त्रीलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति, एकवचन (Locative singular)
यत्which
यत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)
तत्that
तत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तद्-सम्बन्ध (correlative)
कारण-संज्ञितम्called the cause
कारण-संज्ञितम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकारण (प्रातिपदिक) + संज्ञित (√ज्ञा + क्त, कृदन्त)
Formतत्पुरुष-समास (determinative: 'designated as cause'); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (of तत्)
महतःof the great (principle)
महतः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति, एकवचन (Genitive singular)
परमम्supreme
परमम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
गुह्यम्secret
गुह्यम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootगुह्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
तस्मैto him/to that
तस्मै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी विभक्ति, एकवचन (Dative singular)
सुब्रह्मणेto the excellent Brahman
सुब्रह्मणे:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (descriptive: 'good/supreme Brahman'); नपुंसकलिङ्ग; चतुर्थी विभक्ति, एकवचन (Dative singular)
नमःsalutation
नमः:
Sambandha (सम्बन्ध/नमस्कार)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक/अव्ययीभाववत्)
Formअव्ययप्राय; नमस्कारार्थक-निपात