Previous Verse
Next Verse

Shloka 59

Yuga-Vibhāga and Kāla-Pramāṇa

Measures of Time and the Four Yugas

त्रेतायुगे च विफलः कर्मारंभः प्रसिद्ध्यति / आयुर्मेधा बलं रूपमारोग्यं धर्मशीलता

tretāyuge ca viphalaḥ karmāraṃbhaḥ prasiddhyati / āyurmedhā balaṃ rūpamārogyaṃ dharmaśīlatā

త్రేతాయుగంలో ఫలరహితమైన కర్మారంభమూ ప్రసిద్ధమైంది; ఆయుష్షు, మేధ, బలం, రూపం, ఆరోగ్యం, ధర్మశీలత పెరిగాయి।

tretā-yugein the Tretā age
tretā-yuge:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Roottretā (प्रातिपदिक) + yuga (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga, Saptamī vibhakti (सप्तमी/Locative), Ekavacana; ṣaṣṭhī-tatpuruṣa: 'in the yuga of Tretā'
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormAvyaya; samuccaya (conjunction)
viphalaḥfruitless
viphalaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootviphala (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (1st), Ekavacana; viśeṣaṇa
karma-ārambhaḥthe commencement of acts
karma-ārambhaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkarman (प्रातिपदिक) + ārambha (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (1st), Ekavacana; tatpuruṣa: 'undertaking of actions'
prasiddhyatibecomes known / is established
prasiddhyati:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra√sidh (धातु)
FormLaṭ-lakāra (लट्/Present), Prathama-puruṣa (प्रथमपुरुष/3rd person), Ekavacana; parasmaipada
āyuḥlifespan
āyuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootāyus (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga, Prathamā (1st), Ekavacana
medhāintelligence
medhā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmedhā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā (1st), Ekavacana
balamstrength
balam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbala (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga, Prathamā (1st), Ekavacana
rūpambeauty, form
rūpam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrūpa (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga, Prathamā (1st), Ekavacana
ārogyamhealth
ārogyam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootārogya (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga, Prathamā (1st), Ekavacana
dharma-śīlatāvirtuous disposition
dharma-śīlatā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdharma (प्रातिपदिक) + śīlatā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā (1st), Ekavacana; tatpuruṣa: 'having dharma as disposition'