Shloka 95
ध्रुवचर्याकीर्तनं / Dhruva-caryā-kīrtana
Account of Dhruva’s Course and Related Cosmological Ordering
Devanagari script
शुक्रस्याप्यम्मयं शुक्लं पद्मं षौडःशरश्मिषु / नवरश्मेस्तु भौमस्य लौहितं स्थानमम्मयम्
Transliteration
śukrasyāpyammayaṃ śuklaṃ padmaṃ ṣauḍaḥśaraśmiṣu / navaraśmestu bhaumasya lauhitaṃ sthānamammayam
Translation
శుక్రుని స్థానం కూడా శ్వేతమై అంబుమయమై పద్మరూపమై—షోడశరశ్మియుతమని; నవరశ్మియైన భౌముడు (మంగళుడు) స్థానం అంబుమయమై లౌహితవర్ణమని చెప్పబడెను.
Word by Word
शुक्रस्यof Śukra (Venus)
शुक्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootशुक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; (Venus)
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अप्यर्थ (also/even)
अम्मयम्watery
अम्मयम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootअम् + मय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘made of water’
शुक्लम्white/bright
शुक्लम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootशुक्ल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
पद्मम्lotus
पद्मम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपद्म (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
षोडशरश्मिषुamong the sixteen-rayed (ones)
षोडशरश्मिषु:
Adhikarana (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootषोडश + रश्मि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन; बहुव्रीहि: ‘षोडश रश्मयः येषां ते’ (those having sixteen rays)
नवरश्मेःof the nine-rayed one
नवरश्मेः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootनव + रश्मि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; बहुव्रीहि: ‘नव रश्मयः यस्य’ (the nine-rayed one)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेष (but/indeed)
भौमस्यof Bhauma (Mars)
भौमस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootभौम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; (Mars)
लौहितम्reddish
लौहितम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootलौहित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण
स्थानम्abode/place
स्थानम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
अम्मयम्watery
अम्मयम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootअम् + मय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन