Shloka 34
ध्रुवचर्याकीर्तनं / Dhruva-caryā-kīrtana
Account of Dhruva’s Course and Related Cosmological Ordering
Devanagari script
अंशुर्विवस्वास्त्वष्टा च सविता विष्णुरेव च / माघमासे तु वरुणः पूषा चैव तु फलाल्गुने
Transliteration
aṃśurvivasvāstvaṣṭā ca savitā viṣṇureva ca / māghamāse tu varuṇaḥ pūṣā caiva tu phalālgune
Translation
అంశు, వివస్వాన్, త్వష్ట, సవిత, విష్ణువు—ఇవి (ఆదిత్యరూపాలు); మాఘమాసంలో వరుణుడు, ఫాల్గుణంలో పూషా అని స్మరించబడతారు।
Word by Word
अंशुःAṃśu
अंशुः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootअंशु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नाम (देवता/आदित्य)
विवस्वान्Vivasvān
विवस्वान्:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootविवस्वत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नाम (आदित्य)
त्वष्टाTvaṣṭā
त्वष्टा:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootत्वष्टृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नाम (देवता)
चand
च:
सम्बन्ध (Sambandha)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
सविताSavitā
सविता:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootसवितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नाम (देवता)
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नाम (देवता)
एवindeed
एव:
सम्बन्ध (Sambandha)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय
चand
च:
सम्बन्ध (Sambandha)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
माघमासेin the month of Māgha
माघमासे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative of time)
TypeNoun
Rootमाघ-मास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; कालाधिकरण; षष्ठी-तत्पुरुष (माघस्य मासः)
तुhowever/indeed
तु:
सम्बन्ध (Sambandha)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषणार्थक-निपात (but/indeed)
वरुणःVaruṇa
वरुणः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नाम (देवता)
पूषाPūṣā
पूषा:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootपूषन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नाम (देवता)
चand
च:
सम्बन्ध (Sambandha)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
एवindeed
एव:
सम्बन्ध (Sambandha)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय
तुand/indeed
तु:
सम्बन्ध (Sambandha)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (emphasis/contrast)
फाल्गुनेin (the month of) Phālguna
फाल्गुने:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative of time)
TypeNoun
Rootफाल्गुन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; कालाधिकरण