Shloka 121
ध्रुवचर्याकीर्तनं / Dhruva-caryā-kīrtana
Account of Dhruva’s Course and Related Cosmological Ordering
Devanagari script
नक्षत्रेभ्यो बुधश्चोर्द्ध्र बुधादूर्द्ध्वं तु भार्गवः / वक्रस्तु भार्गवादूर्द्ध्व वक्रादूर्द्ध्वं बृहस्पतिः
Transliteration
nakṣatrebhyo budhaścorddhra budhādūrddhvaṃ tu bhārgavaḥ / vakrastu bhārgavādūrddhva vakrādūrddhvaṃ bṛhaspatiḥ
Translation
నక్షత్రములకన్నా పైగా బుధుడు, బుధునికన్నా పైగా భార్గవుడు (శుక్రుడు); భార్గవునికన్నా పైగా వక్రుడు (కుజుడు), వక్రునికన్నా పైగా బృహస్పతి ఉన్నాడు.
Word by Word
nakṣatrebhyaḥfrom the stars/constellations
nakṣatrebhyaḥ:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootnakṣatra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), बहुवचन; Ablative plural
budhaḥBudha (Mercury)
budhaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbudha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; Nominative singular
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय; conjunction
ūrdhvamabove
ūrdhvam:
Deśa (देश)
TypeIndeclinable
Rootūrdhvam (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय; adverb
budhātfrom Budha (Mercury)
budhāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootbudha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; Ablative singular
ūrdhvamabove
ūrdhvam:
Deśa (देश)
TypeIndeclinable
Rootūrdhvam (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय; adverb
tubut/indeed
tu:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्ध/विशेष)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formविरोध/विशेषबोधक अव्यय; particle
bhārgavaḥBhārgava (Venus)
bhārgavaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhārgava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; Nominative singular
vakraḥVakra (Mars)
vakraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvakra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; Nominative singular
tuand/indeed
tu:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्ध/विशेष)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formविशेषबोधक अव्यय; particle
bhārgavātfrom Bhārgava (Venus)
bhārgavāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootbhārgava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; Ablative singular
ūrdhvamabove
ūrdhvam:
Deśa (देश)
TypeIndeclinable
Rootūrdhvam (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय; adverb
vakrātfrom Vakra (Mars)
vakrāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootvakra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; Ablative singular
ūrdhvamabove
ūrdhvam:
Deśa (देश)
TypeIndeclinable
Rootūrdhvam (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय; adverb
bṛhaspatiḥBṛhaspati (Jupiter)
bṛhaspatiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbṛhaspati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; Nominative singular