Shloka 62
Āditya-vyūha-kīrtana
Praise/Account of the Solar Array and Celestial Motions
Devanagari script
अष्टापदनिबद्धेन षट्प्रकारैकनेमिना / चक्रेण भास्वता सूर्यः स्यन्दनेन प्रसर्पति
Transliteration
aṣṭāpadanibaddhena ṣaṭprakāraikaneminā / cakreṇa bhāsvatā sūryaḥ syandanena prasarpati
Translation
ఎనిమిది పాదాలతో బద్ధమైన, ఆరు విధాలైన ఒక నేమి గల, ప్రకాశవంతమైన చక్రంతో సూర్యుడు తన స్యందనంతో ప్రసరిస్తాడు.
Word by Word
अष्टापदनिबद्धेनfastened with/onto the eight-footed (support)
अष्टापदनिबद्धेन:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअष्टापद + निबद्ध (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formसप्तमी/तृतीया-तत्पुरुषभावः (अष्टापदे निबद्धः/अष्टापदेन निबद्धः इति अर्थसम्भव); तृतीया, एकवचन; Instrumental singular; qualifies चक्रेण
षट्प्रकारैकनेमिनाwith a single rim of six kinds/types
षट्प्रकारैकनेमिना:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootषट् + प्रकार + एक + नेमि (प्रातिपदिक)
Formसमाससमूहः (षट्प्रकारः + एकनेमि); तृतीया, एकवचन; Instrumental singular; qualifies चक्रेण
चक्रेणwith the wheel
चक्रेण:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootचक्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; Instrumental singular
भास्वताshining
भास्वता:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभास्वत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; Instrumental singular; (or adjectival instrumental agreeing with syandanena implied)
सूर्यःthe Sun
सूर्यः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Nominative singular
स्यन्दनेनby/with the chariot
स्यन्दनेन:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्यन्दन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; Instrumental singular
प्रसर्पतिmoves along/advances
प्रसर्पति:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-सर् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन; Present indicative 3rd sg