Shloka 59
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
सप्तमं कपिलं नाम सर्वे ते वर्ष भावकाः / एतेषु देवगन्धर्वाः प्रजास्तु जगदीश्वराः
Transliteration
saptamaṃ kapilaṃ nāma sarve te varṣa bhāvakāḥ / eteṣu devagandharvāḥ prajāstu jagadīśvarāḥ
Translation
ఏడవది ‘కపిల’ అనే పేరు; ఇవన్నీ వర్ష-ప్రదేశాలు. వీటిలో దేవులు, గంధర్వులు ఉంటారు; ప్రజలు జగదీశ్వరుని ఆధీనంలో ఉంటారు.
Word by Word
saptamamseventh
saptamam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsaptama (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्रमवाचक-विशेषण
kapilamKapila (name)
kapilam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkapila (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; नाम (proper name)
nāmaby name
nāma:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootnāman (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; नाम-शब्दः (namely/by name)
sarveall
sarve:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनामसदृश-विशेषण
tethey
te:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम
varṣa-bhāvakāḥinhabitants/denizens of the varṣas
varṣa-bhāvakāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvarṣa (प्रातिपदिक) + bhāvaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष (determinative: ‘those pertaining to/inhabiting the varṣas’)
eteṣuin these (regions)
eteṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), बहुवचन; सर्वनाम
deva-gandharvāḥdivine Gandharvas
deva-gandharvāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक) + gandharva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारय (descriptive: ‘divine Gandharvas’)
prajāḥsubjects/creatures
prajāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootprajā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
tuindeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle: ‘and/but/indeed’)
jagad-īśvarāḥlords of the world
jagad-īśvarāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootjagat (प्रातिपदिक) + īśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (determinative: ‘lords of the world’)