Shloka 58
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
तृतीयं वै रथाकारं चतुर्थं लवणं समृतम् / पञ्चमं धृतिमद्वर्षं षष्ठं वर्षं प्रभाकरम्
Transliteration
tṛtīyaṃ vai rathākāraṃ caturthaṃ lavaṇaṃ samṛtam / pañcamaṃ dhṛtimadvarṣaṃ ṣaṣṭhaṃ varṣaṃ prabhākaram
Translation
మూడవది ‘రథాకార’, నాలుగవది ‘లవణ’ అని స్మరించబడింది; ఐదవది ‘ధృతిమద్వర్షం’, ఆరవది ‘ప్రభాకర’ వర్షం.
Word by Word
tṛtīyamthird
tṛtīyam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roottṛtīya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्रमवाचक-विशेषण
vaiindeed
vai:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic particle)
ratha-ākāramRathākāra (chariot-shaped region)
ratha-ākāram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootratha (प्रातिपदिक) + ākāra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (determinative: ‘chariot-shaped/Chariot-form’ as name)
caturthamfourth
caturtham:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootcaturtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्रमवाचक-विशेषण
lavaṇamLavaṇa (salt region)
lavaṇam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootlavaṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; नाम (name of a varṣa/region)
samṛtamis said/considered
samṛtam:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsam + smṛ (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा एकवचन (contextually predicative: ‘is said/considered’)
pañcamamfifth
pañcamam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpañcama (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्रमवाचक-विशेषण
dhṛtimat-varṣamDhṛtimat-varṣa (steadfast region)
dhṛtimat-varṣam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdhṛtimant (प्रातिपदिक) + varṣa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (descriptive: ‘the varṣa that is dhṛtimat’)
ṣaṣṭhamsixth
ṣaṣṭham:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootṣaṣṭha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्रमवाचक-विशेषण
varṣamregion (varṣa)
varṣam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvarṣa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
prabhākaramPrabhākara (name)
prabhākaram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootprabhākara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; नाम (proper name)