Shloka 113
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
योजनानां सहस्राणि ऊर्ध्वं पञ्चाशदुच्छ्रितः / तावदेव च विस्तीर्णः सर्वतः परिमण्डलः
Transliteration
yojanānāṃ sahasrāṇi ūrdhvaṃ pañcāśaducchritaḥ / tāvadeva ca vistīrṇaḥ sarvataḥ parimaṇḍalaḥ
Translation
అది యాభై సహస్ర యోజనాల ఎత్తు కలది; అంతే విస్తీర్ణముతో, అన్ని దిశలలో వృత్తాకారంగా ఉంది.
Word by Word
योजनानाम्of yojanas
योजनानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयोजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी बहुवचन; genitive plural; ‘of yojanas’ (measure)
सहस्राणिthousands
सहस्राणि:
Pramāṇa (प्रमाण/परिमाण)
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया बहुवचन (प्रमाण); accusative plural used for measure
ऊर्ध्वम्upwards
ऊर्ध्वम्:
Deśa/Diś (देश/दिशा)
TypeIndeclinable
Rootऊर्ध्व (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
पञ्चाशत्fifty
पञ्चाशत्:
Pramāṇa (प्रमाण/परिमाण)
TypeNoun
Rootपञ्चाशत् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; numeral ‘fifty’ (as measure)
उच्छ्रितःhigh/elevated
उच्छ्रितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootउत् + श्रि (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, PPP); पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘raised/high’
तावत्as much (the same)
तावत्:
Pramāṇa (प्रमाण/परिमाण)
TypeAdjective
Rootतावत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; परिमाणवाचक; ‘so much/as much’
एवjust/indeed
एव:
Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
विस्तीर्णःextended
विस्तीर्णः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवि + स्तॄ (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, PPP); पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
सर्वतःon all sides
सर्वतः:
Deśa (देश)
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb: ‘on all sides’)
परिमण्डलःcircular
परिमण्डलः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपरि + मण्डल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; nominative singular; ‘circular/rounded all around’