Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

कैलास-मन्दाकिनी-स्वच्छोदा-लौहित्य-सरयू-उद्गमवर्णनम्

Kailāsa and the Origins of Mandākinī, Svacchodā, Lauhitya, and Sarayū

तस्या पादे महाद्दिव्यं शुभं काञ्चनवालुकम् / रम्यं बिन्दुसरो नाम यत्र राजा भगीरथः

tasyā pāde mahāddivyaṃ śubhaṃ kāñcanavālukam / ramyaṃ bindusaro nāma yatra rājā bhagīrathaḥ

ఆ గిరి పాదదేశంలో దివ్యమైన, శుభమైన, స్వర్ణవాలుకలతో నిండిన రమ్యమైన ‘బిందుసర’ అనే సరస్సు ఉంది; అక్కడే రాజా భగీరథుడు నివసించెను।

tasyāḥof that (mountain)
tasyāḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (स्त्रीलिङ्ग), Ṣaṣṭhī (6th/षष्ठी), Ekavacana; sarvanāma (pronoun)
pādeat the foot
pāde:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootpāda (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Saptamī (7th/सप्तमी), Ekavacana; locative
mahatgreat
mahat:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootmahat (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Prathamā, Ekavacana; viśeṣaṇa; (mahāddivyam = mahat + divyam)
divyamdivine
divyam:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootdivya (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Prathamā, Ekavacana; viśeṣaṇa
śubhamauspicious
śubham:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootśubha (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Prathamā, Ekavacana; viśeṣaṇa
kāñcana-vālukamgolden sand
kāñcana-vālukam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkāñcana (प्रातिपदिक) + vālukā (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (तत्पुरुष) ‘kāñcanasya vālukā’; Napumsaka, Prathamā, Ekavacana; viśeṣya
ramyamlovely
ramyam:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootramya (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Prathamā, Ekavacana; viśeṣaṇa
bindu-saraḥBindu-lake (Bindusaras)
bindu-saraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbindu (प्रातिपदिक) + saraḥ (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa ‘bindūnāṃ saraḥ / bindu-nāma saraḥ’; Napumsaka, Prathamā, Ekavacana; viśeṣya
nāmanamed
nāma:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootnāman (प्रातिपदिक)
FormAvyaya; naming particle (नाम-प्रयोग)
yatrawhere
yatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyatra (अव्यय)
FormAvyaya; relative adverb (सम्बन्धबोधक-अव्यय) meaning ‘where’
rājāking
rājā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana
bhagīrathaḥBhagīratha
bhagīrathaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhagīratha (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana; proper noun