Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

Pṛthivy-Āyāma-Vistara (Extent of the Earth) and Jambūdvīpa–Navavarṣa Description

तेषां मनुष्या स्तर्क्केण प्रमाणानि प्रचक्षते / अचिन्त्याः खलु ये भावा न तांस्तर्केण साधयेत्

teṣāṃ manuṣyā starkkeṇa pramāṇāni pracakṣate / acintyāḥ khalu ye bhāvā na tāṃstarkeṇa sādhayet

వాటి విషయంలో మనుష్యులు తర్కంతో ప్రమాణాలను చెబుతారు; కాని నిజంగా అచింత్యమైన భావాలను తర్కంతో సాధించరాదు।

teṣāmof those
teṣām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormPuṃ/Napuṃ (m./n.), Ṣaṣṭhī vibhakti (Genitive/6th), Bahuvacana (pl.); demonstrative pronoun
manuṣyāḥpeople, humans
manuṣyāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmanuṣya (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Prathamā vibhakti (Nominative/1st), Bahuvacana (pl.)
tarkkeṇaby reasoning
tarkkeṇa:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Roottarka (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Tṛtīyā vibhakti (Instrumental/3rd), Ekavacana (sg.)
pramāṇāniproofs, measures, authorities
pramāṇāni:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpramāṇa (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga (n.), Dvitīyā vibhakti (Accusative/2nd), Bahuvacana (pl.)
pracakṣatedeclare, state
pracakṣate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra + √cakṣ (धातु)
FormLaṭ lakāra (Present), Prathama-puruṣa (3rd), Bahuvacana (pl.), Ātmanepada
acintyāḥunthinkable, inconceivable
acintyāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roota-cintya (कृदन्त; √cint चिन्तायाम् + ya)
FormGerundive/possible sense (yat); Puṃliṅga (m.), Prathamā vibhakti (Nom./1st), Bahuvacana (pl.)
khaluindeed, surely
khalu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootkhalu (अव्यय)
FormNipāta (emphatic/assuring particle)
yewhich, those who
ye:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Prathamā vibhakti (Nom./1st), Bahuvacana (pl.); relative pronoun
bhāvāḥentities, states, realities
bhāvāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhāva (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Prathamā vibhakti (Nom./1st), Bahuvacana (pl.)
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
FormNiṣedha-nipāta (negation)
tānthose
tān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Dvitīyā vibhakti (Acc./2nd), Bahuvacana (pl.); demonstrative pronoun
tarkeṇaby reasoning
tarkeṇa:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Roottarka (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Tṛtīyā vibhakti (Instr./3rd), Ekavacana (sg.)
sādhayetshould establish, prove
sādhayet:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√sādh (धातु)
FormVidhi-liṅ lakāra (Optative), Prathama-puruṣa (3rd), Ekavacana (sg.), Parasmaipada; with na = prohibition/should not