Shloka 20
Rudra-prasava-varṇana
The Manifestation and Naming of Rudra / Nīlalohita
Devanagari script
दीक्षिता ब्राह्मणश्चन्द्र इत्येवं ते ऽष्टधा तनुः / तेषु पूज्यश्च वन्द्यश्च नमस्कार्यश्च यत्नतः
Transliteration
dīkṣitā brāhmaṇaścandra ityevaṃ te 'ṣṭadhā tanuḥ / teṣu pūjyaśca vandyaśca namaskāryaśca yatnataḥ
Translation
దీక్షితుడు, బ్రాహ్మణుడు, చంద్రుడు—ఇలా నీ తను ఎనిమిది విధములు. వాటిలో ప్రతి ఒక్కటి పూజ్యము, వంద్యము, యత్నపూర్వక నమస్కార్యము.
Word by Word
दीक्षिताthe initiated one
दीक्षिता:
कर्ता (कर्ता)
TypeNoun
Rootदीक्षित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; दीक्षाप्राप्तः (initiated one)
ब्राह्मणःthe Brāhmaṇa
ब्राह्मणः:
कर्ता (कर्ता)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चन्द्रःthe Moon
चन्द्रः:
कर्ता (कर्ता)
TypeNoun
Rootचन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
इतिthus
इति:
वाक्यसम्बन्ध (उद्धरण)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्त्यर्थक-अव्यय (thus)
एवम्in this way
एवम्:
क्रियाविशेषण (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारवाचक (adverb: in this manner)
तेthey
ते:
कर्ता (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
अष्टधाeightfold
अष्टधा:
क्रियाविशेषण (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअष्टधा (अव्यय)
Formअव्यय, संख्यावाचक-प्रकारवाचक (eightfold)
तनुःform/body
तनुः:
कर्ता (कर्ता)
TypeNoun
Rootतनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समष्टिवाचक (collective: ‘form/body’)
तेषुamong them/in them
तेषु:
अधिकरण (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th case), बहुवचन; अधिकरण (locative)
पूज्यःworthy of worship
पूज्यः:
विधेय (विधेय)
TypeAdjective
Rootपूज्य (प्रातिपदिक; √पूज् + यत्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषण (predicate adjective)
चand
च:
वाक्यसम्बन्ध (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
वन्द्यःworthy of salutation
वन्द्यः:
विधेय (विधेय)
TypeAdjective
Rootवन्द्य (प्रातिपदिक; √वन्द् + यत्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषण
चand
च:
वाक्यसम्बन्ध (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
नमस्कार्यःworthy of obeisance
नमस्कार्यः:
विधेय (विधेय)
TypeAdjective
Rootनमस्कार्य (प्रातिपदिक; नमस् + √कृ + ण्यत्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषण
चand
च:
वाक्यसम्बन्ध (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
यत्नतःwith care/earnestly
यत्नतः:
क्रियाविशेषण (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयत्नतः (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (carefully/with effort)