Shloka 15
Rudra-prasava-varṇana
The Manifestation and Naming of Rudra / Nīlalohita
Devanagari script
किं रोदिषीति तं ब्रह्मा रुदन्तं पुनरब्रवीत् / सप्तमं देहि मे नाम इत्युक्तः प्रत्युवाच ह
Transliteration
kiṃ rodiṣīti taṃ brahmā rudantaṃ punarabravīt / saptamaṃ dehi me nāma ityuktaḥ pratyuvāca ha
Translation
ఏడుస్తున్న అతనితో బ్రహ్ముడు మళ్లీ, “ఎందుకు ఏడుస్తున్నావు?” అని పలికెను. అప్పుడు అతడు, “నాకు ఏడవ నామం దయచేయండి” అని చెప్పి ప్రత్యుత్తరమిచ్చెను.
Word by Word
kimwhy/what
kim:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeNoun
Rootkim (किम् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana; interrogative used adverbially
rodiṣido you weep
rodiṣi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootrud (रुद् धातु)
FormLaṭ (Present/वर्तमान), Madhyama-puruṣa (2nd/मध्यम), Ekavacana; parasmaipada
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (इति अव्यय)
FormQuotation particle (इति-प्रयोग)
tamhim
tam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (तद् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana
brahmāBrahmā
brahmā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbrahman (ब्रह्मन् प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana
rudantamweeping
rudantam:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootrud (रुद् धातु) + śatṛ (शतृ)
FormŚatṛ-present active participle (वर्तमानकर्तरि कृदन्त), Puṃliṅga, Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana; qualifies 'tam'
punaragain
punar:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpunar (पुनर् अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण)
abravītsaid
abravīt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootbrū (ब्रू धातु)
FormLaṅ (Imperfect/अनद्यतनभूत), Prathama-puruṣa (3rd/प्रथम), Ekavacana; parasmaipada
saptamamthe seventh (name)
saptamam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootsaptama (सप्तम प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana; ordinal adjective used with implied 'nāma'
dehigive
dehi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootdā (दा धातु)
FormLoṭ (Imperative/आज्ञार्थ), Madhyama-puruṣa (2nd/मध्यम), Ekavacana; parasmaipada
meto me
me:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootasmad (अस्मद् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormCaturthī (4th/चतुर्थी) Ekavacana (dative sense)
nāmaname
nāma:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootnāman (नामन् प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (इति अव्यय)
FormQuotation particle (इति-प्रयोग)
uktaḥhaving been addressed
uktaḥ:
Karta (कर्ता) (as predicate to implied subject)
TypeVerb
Rootvac (वच् धातु) + kta (क्त)
FormKta-participle (past passive participle/कर्मणि भूतकृदन्त), Puṃliṅga, Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana
pratyuvācareplied
pratyuvāca:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootprati-√vac (प्रति + वच् धातु)
FormLiṭ (Perfect/परोक्षभूत), Prathama-puruṣa (3rd/प्रथम), Ekavacana; parasmaipada
haindeed/then
ha:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootha (ह अव्यय)
FormParticle (निपात), narrative emphasis