Shloka 42
Jayantī–Kāvyā (Śukra) Saṃvāda: Varadāna and the Ten-Year Concealment
Devanagari script
ततः काव्यं समासाद्य ह्यभितस्थु रवाङ्मुखाः / तानागतान्पुनर्दृष्ट्वा काव्यो याज्यानुवाच ह
Transliteration
tataḥ kāvyaṃ samāsādya hyabhitasthu ravāṅmukhāḥ / tānāgatānpunardṛṣṭvā kāvyo yājyānuvāca ha
Translation
అప్పుడు వారు కావ్యుని (శుక్రాచార్యుని) సమీపించి, తలలు వంచుకుని నిలబడ్డారు. తిరిగి వచ్చిన వారిని చూసి, కావ్యుడు తన శిష్యులతో ఇట్లు పలికెను.
Word by Word
ततःthen/thereafter
ततः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तस्मात्/ततः = 'then, thereafter' (adverb)
काव्यम्Kāvya (Śukra)
काव्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकाव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
समासाद्यhaving approached
समासाद्य:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootसम्-आ-√सद् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), 'having approached'
हिindeed/for
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
अभितस्थुःthey stood around/they surrounded
अभितस्थुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि-√स्था (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
रवाक्-मुखाःwith clamorous faces (shouting)
रवाक्-मुखाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootरव (प्रातिपदिक) + वाक् (प्रातिपदिक) + मुख (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहिसमास; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'whose faces are (turned) to loud cries/speech'
तान्them
तान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
आगतान्arrived
आगतान्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootआ-√गम् (धातु)
Formक्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; 'having come/arrived'
पुनःagain
पुनः:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), 'having seen'
काव्यःKāvya (Śukra)
काव्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकाव्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
याज्यान्the sacrificers / those to be instructed
याज्यान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयाज्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; 'those to be sacrificed for/fit to be worshipped (as sacrificers)'
अनुवाचsaid to/addressed
अनुवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअनु-√वच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
हindeed/then (narrative particle)
ह:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic particle, narrative)