Shloka 33
Sāttvata–Vṛṣṇi–Andhaka Vamśa
Genealogical Enumeration of the Yādava Clans
Devanagari script
लिप्सां चक्रे प्रसेनात्तु मणिरत्नं स्यमन्तकम् / गोविन्दो न च तं लेभे शक्तो ऽपि न जहार च
Transliteration
lipsāṃ cakre prasenāttu maṇiratnaṃ syamantakam / govindo na ca taṃ lebhe śakto 'pi na jahāra ca
Translation
ప్రసేనుడు స్యమంతక మణిరత్నాన్ని పొందాలని ఆశపడ్డాడు; కానీ గోవిందుడు దానిని పొందలేదు, శక్తి ఉన్నప్పటికీ దోచుకోలేదు కూడా.
Word by Word
लिप्साम्desire/greed to obtain
लिप्साम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootलिप्सा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
चक्रेmade/did
चक्रे:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
प्रसेनात्from Prasena
प्रसेनात्:
Apadana (अपादान/Source)
TypeNoun
Rootप्रसेन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक (particle: ‘but/indeed’)
मणिरत्नम्the jewel-gem
मणिरत्नम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootमणि + रत्न (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (‘रत्नरूपः मणिः’); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
स्यमन्तकम्Syamantaka (gem)
स्यमन्तकम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootस्यमन्तक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (रत्नस्य नाम)
गोविन्दःGovinda (Krishna)
गोविन्दः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootगोविन्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नnot
न:
Nishedha (निषेध/negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय/coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय
तम्it/that (gem)
तम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
लेभेobtained
लेभे:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
शक्तःable/capable
शक्तः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootशक् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle used adjectivally: ‘able’); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अपिeven
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अप्यर्थ (concessive/emphatic: ‘even/also’)
नnot
न:
Nishedha (निषेध/negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
जहारtook away/stole
जहार:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootहृ (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय/coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय