Shloka 32
Sāttvata–Vṛṣṇi–Andhaka Vamśa
Genealogical Enumeration of the Yādava Clans
Devanagari script
स्यमन्तको नाम मणिर्यस्मिन्राष्ट्रे स्थितो भवेत् / कामवर्षी च पर्जन्यो न च व्याधिभयं तथा
Transliteration
syamantako nāma maṇiryasminrāṣṭre sthito bhavet / kāmavarṣī ca parjanyo na ca vyādhibhayaṃ tathā
Translation
ఏ రాజ్యంలో ‘స్యమంతక’ అనే మణి స్థితి చెందుతుందో, అక్కడ కోరినట్లు వర్షం కురిపించే పర్జన్యుడు ఉంటాడు; వ్యాధిభయం కూడా ఉండదు.
Word by Word
स्यमन्तकःSyamantaka (name of the gem)
स्यमन्तकः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootस्यमन्तक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
नामby name
नाम:
Sambandha (सम्बन्ध/identifier)
TypeIndeclinable
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; नाम-शब्दः (indeclinable particle meaning ‘by name’)
मणिःgem
मणिः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
यस्मिन्in which
यस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; सम्बन्धवाचक-सर्वनाम (relative pronoun)
राष्ट्रेin the kingdom
राष्ट्रे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootराष्ट्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
स्थितःsituated/being present
स्थितः:
Karta-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानााधिकरण/subject complement)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकालिक-विशेषण (past participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भवेत्would be/should be
भवेत्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
कामवर्षीwish-fulfilling (raining desires)
कामवर्षी:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootकाम + वर्षिन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कर्मधारय-प्रायः: ‘कामान् वर्षति’); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय/coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
पर्जन्यःrain-cloud/rain
पर्जन्यः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपर्जन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नnot
न:
Nishedha (निषेध/negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय/coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
व्याधिभयम्fear of disease
व्याधिभयम्:
Karta-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानााधिकरण/subject complement)
TypeNoun
Rootव्याधि + भय (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी: ‘व्याधेः भयम्’); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन
तथाlikewise/also
तथा:
Prakāra (प्रकार/ manner)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/समुच्चयार्थ (adverb: ‘likewise/also’)