Shloka 43
अमावसुवंशानुकीर्तनम् (Amāvasu-vaṃśānukīrtanam) — Recitation of the Amāvasu Lineage; Dhanvantari’s Origin
Devanagari script
मद्रूपां प्रतिमां कृत्वा नगर्यन्ते निवेशय / तथा स्वप्ने यथा दृष्टं सर्वं कारितवान्द्विजः
Transliteration
madrūpāṃ pratimāṃ kṛtvā nagaryante niveśaya / tathā svapne yathā dṛṣṭaṃ sarvaṃ kāritavāndvijaḥ
Translation
నా రూపముతో ప్రతిమను చేయించి, దానిని నగరమధ్య స్థాపింపజేశాడు. స్వప్నంలో ఎలా చూశాడో అట్లే ఆ ద్విజుడు సమస్తమును చేయించాడు.
Word by Word
मत्-रूपाम्having my form / in my likeness
मत्-रूपाम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootमत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मत्-रूपा = my-form)
प्रतिमाम्image, idol
प्रतिमाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्रतिमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
कृत्वाhaving made
कृत्वा:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया; धातु: कृ
नगरिin the city
नगरि:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootनगरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
अन्तेat the end
अन्ते:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
निवेशयplace, install
निवेशय:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि-विश् (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद; धातु: विश् (उपसर्ग: नि)
तथाthus, in that way
तथा:
Sambandha/Avyaya (सम्बन्ध/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb of manner)
स्वप्नेin a dream
स्वप्ने:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्वप्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
यथाas, just as
यथा:
Sambandha/Avyaya (सम्बन्ध/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमान/प्रकारवाचक (as, just as)
दृष्टम्seen
दृष्टम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; धातु: दृश्
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
कारितवान्caused (it) to be done
कारितवान्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formणिच्-प्रयोजक-भाव (causative) + क्तवत्-प्रत्यय (past active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अर्थ: ‘कारयामास’ (caused to be done)
द्विजःthe brahmin
द्विजः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन