Shloka 82
Somavaṃśa-prasavaḥ
Birth of the Lunar Line: Budha–Purūravas and the Urvaśī Episode
Devanagari script
एवं लब्ध्वा धने मोहाद्ददतो यजतश्च ह / संक्लिष्टं कर्मणा दानं न तिष्ठति दुरात्मनः
Transliteration
evaṃ labdhvā dhane mohāddadato yajataśca ha / saṃkliṣṭaṃ karmaṇā dānaṃ na tiṣṭhati durātmanaḥ
Translation
ఇలా ధనాన్ని పొందిన తరువాత మోహంతో దానం చేసి యజ్ఞం చేసినా, ఆ దురాత్ముని కర్మమలినమైన దానం నిలవదు.
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (thus)
लब्ध्वाhaving obtained
लब्ध्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु) + क्त्वा (कृत्)
Formक्त्वान्त (absolutive), अव्यय; पूर्वक्रिया—‘having obtained’
धनेin/with wealth
धने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootधन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
मोहात्from delusion
मोहात्:
Hetu/Apadana (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootमोह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (हेतु), एकवचन
ददतःof (one) giving
ददतः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeVerb
Rootदा (धातु) + शतृ (कृत्)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; तस्य (दुरात्मनः) इति सम्बन्ध
यजतःof (one) sacrificing
यजतः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeVerb
Rootयज् (धातु) + शतृ (कृत्)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कृदन्त, पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; तस्य इति सम्बन्ध
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (conjunction: and)
हindeed
ह:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formनिपात; पदपूरण/निश्चयार्थ (emphatic particle)
संक्लिष्टम्tainted; defiled
संक्लिष्टम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + क्लिश् (धातु) + क्त (कृत्)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (दानम्)
कर्मणाby (such) action
कर्मणा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; साधन/हेतुभाव (by/through action)
दानम्charity; gift
दानम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तृस्थानी (of तिष्ठति)
नdoes not
न:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय
तिष्ठतिstands; remains (endures)
तिष्ठति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
दुरात्मनःof the wicked-souled person
दुरात्मनः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootदुरात्मन् (प्रातिपदिक; components: दुर् + आत्मन्)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन