Shloka 6
Samantapañcaka at Kurukṣetra: Paraśurāma’s Tīrtha-Creation and Pitṛ-Rites (समन्तपञ्चक-तीर्थप्रशंसा)
Devanagari script
पितुः प्रेतस्य राजेन्द्र श्राद्धादिकमशेषतः / ब्राह्मणैः सह मातुश्च तत्र चक्रे यथोदितम्
Transliteration
pituḥ pretasya rājendra śrāddhādikamaśeṣataḥ / brāhmaṇaiḥ saha mātuśca tatra cakre yathoditam
Translation
హే రాజేంద్రా! అతడు తన పితృప్రేతునకు శ్రాద్ధాది సమస్త కర్మలను, అలాగే మాతృకర్మలను కూడా, బ్రాహ్మణులతో కలిసి అక్కడ శాస్త్రోక్త విధంగా నిర్వహించాడు.
Word by Word
पितुःof (his) father
पितुः:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन — Genitive singular
प्रेतस्यof the departed (dead person)
प्रेतस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootप्रेत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन — Genitive singular
राजेन्द्रO king of kings
राजेन्द्र:
सम्बोधन (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजेन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन — Vocative singular; समासः राजन्+इन्द्र (षष्ठी-तत्पुरुष)
श्राद्धादिकम्śrāddha and related rites
श्राद्धादिकम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootश्राद्ध+आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन — Accusative singular; समासः श्राद्धम्+आदि (तत्पुरुष)
अशेषतःcompletely, without remainder
अशेषतः:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootअशेषतः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
ब्राह्मणैःwith/through Brahmins
ब्राह्मणैः:
सहकारक/करण (Instrument/सह)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन — Instrumental plural
सहtogether with
सह:
सह (Association/सह)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक-उपपद (postposition meaning 'with')
मातुःof (his) mother
मातुः:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन — Genitive singular
चand
च:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
चक्रेhe performed/did
चक्रे:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन — 3rd person singular; परस्मैपद-रूप (classical perfect form)
यथाas
यथा:
क्रियाविशेषण (Manner)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमान/प्रकारवाचक (manner: 'as')
उदितम्prescribed/said
उदितम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootउदित (कृदन्त; √वद्/√उद्+इ)
Formभूतकृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन — agreeing with 'श्राद्धादिकम्'