Shloka 5
Samantapañcaka at Kurukṣetra: Paraśurāma’s Tīrtha-Creation and Pitṛ-Rites (समन्तपञ्चक-तीर्थप्रशंसा)
Devanagari script
स्नात्वा तेषु यथान्यायं जामदग्नयः प्रतापवान् / पितॄन्संतर्पयामास यथाशास्त्रमतन्द्रितः
Transliteration
snātvā teṣu yathānyāyaṃ jāmadagnayaḥ pratāpavān / pitṝnsaṃtarpayāmāsa yathāśāstramatandritaḥ
Translation
ప్రతాపవంతుడైన జామదగ్న్యుడు ఆ సరస్సులలో విధివిధానంగా స్నానమాచరించి, శాస్త్రానుసారం అలసట లేకుండా పితృదేవతలకు తర్పణం చేసెను।
Word by Word
snātvāhaving bathed
snātvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√snā (स्ना धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund); ‘having bathed’
teṣuin those (lakes)
teṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; सर्वनाम
yathā-nyāyamas is proper
yathā-nyāyam:
Rīti (रीति/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय) + nyāya (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समासः; अव्ययवत् प्रयोगः (according to rule/propriety)
jāmadagnyaḥJāmadagnya (Paraśurāma)
jāmadagnyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootjāmadagnya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; गोत्र/पैत्रिक-नाम
pratāpavānmighty
pratāpavān:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpratāpa + vat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वत्-प्रत्ययान्त (possessive)
pitṝnthe ancestors
pitṝn:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
saṃtarpayāmāsapropitiated
saṃtarpayāmāsa:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsam + √tṛp (तृप् धातु) + णिच् (causative)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; णिच्-प्रयोजक ‘satisfied/propitiated’
yathā-śāstramaccording to the śāstra
yathā-śāstram:
Rīti (रीति/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय) + śāstra (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समासः; अव्ययवत् (according to scripture)
atandritaḥuntiring
atandritaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roota + tandrita (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नञ्-समास/उपसर्गार्थ ‘not lazy, untiring’