Shloka 100
Samantapañcaka at Kurukṣetra: Paraśurāma’s Tīrtha-Creation and Pitṛ-Rites (समन्तपञ्चक-तीर्थप्रशंसा)
Devanagari script
सन्निवर्त्यानुगच्छन्तं प्रजगाम निजाश्रमम्
Transliteration
sannivartyānugacchantaṃ prajagāma nijāśramam
Translation
వెంట వచ్చే వారిని ఆపి తిరిగి పంపి, వశిష్ఠుడు తన స్వాశ్రమానికి వెళ్లిపోయాడు.
Word by Word
sannivartyahaving returned
sannivartya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootsam-ni-vṛt (सम्-नि-वृत् धातु)
Formक्त्वान्त (gerund/absolutive), अव्ययभाव; ‘having turned back/returned’
anugacchantamthe one who was following
anugacchantam:
Karma (कर्म/Object of sannivartya / contextual)
TypeAdjective
Rootanu-gam (अनु-गम् धातु) + śatṛ (शतृ कृदन्त)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग (masc), द्वितीया (Acc/2nd), एकवचन; qualifying an implied person (e.g., rājānam)
prajagāmawent forth/returned
prajagāma:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootpra-gam (प्र-गम् धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्
nija-āśramamto his own hermitage
nija-āśramam:
Gati/Karma (गति-कर्म/goal)
TypeNoun
Rootnija (निज प्रातिपदिक) + āśrama (आश्रम प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masc), द्वितीया (Acc/2nd), एकवचन; कर्मधारयः = निजः आश्रमः