Shloka 32
Bhārgava’s Resolve after His Father’s Slaying
Parashurama’s Vow against the Kshatriyas
Devanagari script
वर्षद्वयेन भूयो ऽपि कृत्वा निःक्षत्रियां महीम् / षट्चतुष्टयवर्षान्तं तपस्तेपे पुनश्च सः
Transliteration
varṣadvayena bhūyo 'pi kṛtvā niḥkṣatriyāṃ mahīm / ṣaṭcatuṣṭayavarṣāntaṃ tapastepe punaśca saḥ
Translation
రెండు సంవత్సరాలలో అతడు మళ్లీ భూమిని క్షత్రియరహితంగా చేశాడు; ఆపై ఆరు-చతుష్టయ సంవత్సరాల వరకు అతడు మరల తపస్సు చేశాడు।
Word by Word
वर्ष-द्वयेनby/within two years
वर्ष-द्वयेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootवर्ष + द्वय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण/Instrumental), एकवचन; द्विगुसमासः (द्वयम् वर्षाणि)
भूयःagain, further
भूयः:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभूयस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण/Adverb)
अपिalso, even
अपि:
Sambandha/Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (निपात/particle)
कृत्वाhaving made
कृत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभाव; ‘having done/made’
निः-क्षत्रियाम्devoid of kshatriyas
निः-क्षत्रियाम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootनिः + क्षत्रिय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म/Accusative), एकवचन; नञ्/निः-पूर्वक तत्पुरुषः (क्षत्रिय-रहिताम्)
महीम्the earth
महीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमही (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
षट्-चतुष्टय-वर्ष-अन्तम्up to the end of twenty-four years
षट्-चतुष्टय-वर्ष-अन्तम्:
Kala-adhikarana (कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootषट् + चतुष्टय + वर्ष + अन्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; षट्-चतुष्टय (=24) इति द्विगु-तत्पुरुषः, ततः वर्षान्त (वर्षस्य अन्तः) इति षष्ठी-तत्पुरुषः; समस्तं ‘चतुर्विंशतिवर्षपर्यन्तम्’
तपःausterity, penance
तपः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन (कर्मरूपेण)
तेपेperformed (austerity)
तेपे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootतप् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण/Adverb)
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/Conjunction)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; सर्वनाम