Shloka 30
Pushkarākṣa’s Battle with Rāma Jāmadagnya (Bhārgava) — Astras and the Fall of a Prince
Devanagari script
ववृधाते जगत्प्रान्ते तेजसा ज्वलनार्कवत् / त्रयो लोकाः सपाताला दृष्ट्वा तन्महदद्भुतम्
Transliteration
vavṛdhāte jagatprānte tejasā jvalanārkavat / trayo lokāḥ sapātālā dṛṣṭvā tanmahadadbhutam
Translation
జగత్ అంచున అది అగ్ని-సూర్యుని వలె తేజస్సుతో విస్తరించింది. పాతాళంతో కూడిన త్రిలోకమంతా ఆ మహద్భుతాన్ని దర్శించింది.
Word by Word
vavṛdhāte(two things) grow/increase
vavṛdhāte:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvṛdh (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), द्विवचन (dual), आत्मनेपद
jagat-prānteat the edge of the world
jagat-prānte:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootjagat (प्रातिपदिक) + prānta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (Locative/7th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (jagataḥ prāntaḥ)
tejasāby/with radiance
tejasā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Roottejas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन
jvalana-arka-vatlike fire and the sun
jvalana-arka-vat:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootjvalana (प्रातिपदिक) + arka (प्रातिपदिक) + vat (प्रत्यय)
Formअव्ययवत्-प्रयोगः; तुल्ययोगे ‘-वत्’ (like); समासः (ज्वलनश्च अर्कश्च इव)
trayaḥthree
trayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Roottri (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन; संख्याविशेषण
lokāḥworlds
lokāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन
sa-pātālāḥtogether with the netherworlds
sa-pātālāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsa (उपसर्ग/अव्यय) + pātāla (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘स-’ (with) उपपदपूर्वक-समासः
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund/Absolutive)
tatthat
tat:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन; सर्वनाम
mahatgreat
mahat:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahat (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
adbhutammarvel/wonder
adbhutam:
Viśeṣya (विशेष्य) / Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootadbhuta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन