Shloka 29
Pushkarākṣa’s Battle with Rāma Jāmadagnya (Bhārgava) — Astras and the Fall of a Prince
Devanagari script
रामो ऽपि वार्युपस्पृश्य ब्रह्मं ब्राह्मय संदधे / ततो व्योम्नि सदा सक्ते द्वे चाप्य स्त्रे नराधिप
Transliteration
rāmo 'pi vāryupaspṛśya brahmaṃ brāhmaya saṃdadhe / tato vyomni sadā sakte dve cāpya stre narādhipa
Translation
ఓ నరాధిపా, రాముడు కూడా నీటిని స్పర్శించి బ్రాహ్మ (బ్రహ్మ) అస్త్రాన్ని సంధించాడు; అప్పుడు ఆకాశంలో ఆ రెండు అస్త్రాలూ నిలిచిపోయాయి।
Word by Word
रामःRama
रामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अपि = also/even
वारिwater
वारि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवारि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (उपस्पृश्य इत्यस्य कर्म)
उपस्पृश्यhaving sipped/touched (water)
उपस्पृश्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootउप + स्पृश् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having touched/sipped’; उप-उपसर्ग
ब्रह्मम्the Brahmā (weapon/mantra)
ब्रह्मम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
ब्राह्मयBrahmic / sacred
ब्राह्मय:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootब्राह्म (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (ब्रह्मम्)
संदधेset/placed (invoked)
संदधे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootधा (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद; सम्-उपसर्ग
ततःthereupon
ततः:
Sambandha (क्रम/अनन्तर)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अपादान/अनन्तरार्थ (thereupon/from that)
व्योम्निin the sky
व्योम्नि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootव्योमन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
सदाalways
सदा:
Sambandha (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय; नित्यत्ववाचक (always)
सक्तेfixed/engaged
सक्ते:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसक्त (सञ्ज्/सज् धातोः क्त, कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; क्त-प्रत्यय; विशेषणम् (द्वे अस्त्रे)
द्वेtwo
द्वे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; विशेषणम् (अस्त्रे)
चand
च:
Sambandha (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (and)
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अपि = also
अस्त्रेtwo missiles/weapons
अस्त्रे:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन
नराधिपO king
नराधिप:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनर-अधिप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (नराणाम् अधिपः)