Shloka 26
Bhārgava Rāma at Māhiṣmatī: Narmadā-stuti and the Challenge to Kārttavīryārjuna
Devanagari script
चक्रनिर्घोषयुक्तानि प्रावृण्मेघोपमानि च / पदातयस्तु राजन्ते खड्गचर्मधरा नृप
Transliteration
cakranirghoṣayuktāni prāvṛṇmeghopamāni ca / padātayastu rājante khaḍgacarmadharā nṛpa
Translation
చక్రాల ఘోషతో కూడిన ఆ రథాలు వర్షాకాల మేఘాల వలె కనిపించాయి. హే నృపా! ఖడ్గం, చర్మం (ఢాలు) ధరించిన పదాతులు కూడా ప్రకాశించారు.
Word by Word
चक्रनिर्घोषयुक्तानिaccompanied by the rumbling of wheels
चक्रनिर्घोषयुक्तानि:
विशेषण (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचक्र + निर्घोष + युक्त (युज् धातु, क्त; कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘चक्रनिर्घोषेण युक्तानि’ इति तृतीया-तत्पुरुषः (accompanied by wheel-rumble)
प्रावृण्मेघोपमानिlike monsoon clouds
प्रावृण्मेघोपमानि:
विशेषण (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रावृट् + मेघ + उपमान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘प्रावृट्-मेघैः उपमानानि’ इति षष्ठी/तृतीया-तत्पुरुष-प्रायः; meaning: like monsoon clouds
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक निपात
पदातयःfoot-soldiers
पदातयः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपदाति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha-bodhaka (contrast marker)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/विशेषार्थक
राजन्तेshine; are splendid
राजन्ते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootराज् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; आत्मनेपद
खड्गचर्मधराःbearing swords and shields
खड्गचर्मधराः:
विशेषण (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootखड्ग + चर्म + धर (धृ धातु, अच्/ण्वुल्-प्रत्ययान्त प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘खड्गं च चर्म च धरन्ति’ इति समाहार-तत्पुरुष/द्वन्द्वपूर्वपद-तत्पुरुषः (sword-and-shield bearers)
नृपO king
नृप:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन