Shloka 5
Reṇukā-vilāpa and the Aftermath of Jamadagni’s Slaying (अर्जुनोपाख्यान-प्रसङ्गः)
Devanagari script
पुरीं प्रतिगते राज्ञि तस्मिन्सपरिवारके / आश्रमात्सहसा राजन्विनिश्चक्राम रेणुका
Transliteration
purīṃ pratigate rājñi tasminsaparivārake / āśramātsahasā rājanviniścakrāma reṇukā
Translation
రాజు కుటుంబంతో నగరానికి తిరిగి వెళ్లినప్పుడు, ఓ రాజా, రేణుక ఆశ్రమం నుండి అకస్మాత్తుగా బయలుదేరింది।
Word by Word
पुरीम्the city
पुरीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative, 2nd), एकवचन (Singular)
प्रतिगतेwhen (he) had returned
प्रतिगते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootप्रति-गम् (धातु) → प्रतिगत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (Past passive participle), सप्तमी-विभक्ति (Locative, 7th), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (Masc/Neut) — agreeing with राज्ञि
राज्ञिin/when the king
राज्ञि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (Masculine), सप्तमी-विभक्ति (Locative, 7th), एकवचन (Singular)
तस्मिन्in that (time/person)
तस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (Pronoun), पुल्लिङ्ग (Masculine), सप्तमी-विभक्ति (Locative, 7th), एकवचन (Singular)
स-परिवारकेtogether with (his) retinue/family
स-परिवारके:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootस (अव्यय) + परिवारक (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (Tatpurusha: सह/सहित-भाव), सप्तमी-विभक्ति (Locative, 7th), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग (Masculine) — agreeing with तस्मिन्/राज्ञि
आश्रमात्from the hermitage
आश्रमात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootआश्रम (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (Masculine), पञ्चमी-विभक्ति (Ablative, 5th), एकवचन (Singular)
सहसाsuddenly
सहसा:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसहसा (अव्यय)
Formअव्यय (Indeclinable), क्रियाविशेषण (Adverb)
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (Masculine), सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)
विनिश्चक्रामwent out, departed
विनिश्चक्राम:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-निस्-क्रम् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद (Parasmaipada)
रेणुकाRenukā
रेणुका:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरेणुका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative, 1st), एकवचन (Singular)