Shloka 40
Reṇukā-vilāpa and the Aftermath of Jamadagni’s Slaying (अर्जुनोपाख्यान-प्रसङ्गः)
Devanagari script
अनुवादमृते पुत्रा भवद्भिस्तत्र कर्मणि / प्रतिभूय न वक्तव्यं यदि मत्प्रियमिच्छथ
Transliteration
anuvādamṛte putrā bhavadbhistatra karmaṇi / pratibhūya na vaktavyaṃ yadi matpriyamicchatha
Translation
ఓ కుమారులారా, అక్కడ ఆ కార్యంలో అనుమతి లేకుండా మధ్యలో నిలిచి ఏమీ చెప్పకండి; మీరు నా ప్రీతిని కోరితే.
Word by Word
अनुवादम्reply, response
अनुवादम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअनुवाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; accusative singular masculine
ऋतेwithout, except
ऋते:
Sambandha (सम्बन्ध/अपादानार्थ-निर्देश)
TypeIndeclinable
Rootऋते (अव्यय)
Formअव्यय; उपसर्गसदृश-निपातः/पूर्वपद-प्रयोगः; meaning 'without/except' (governs ablative/instrumental sense)
पुत्राःsons
पुत्राः:
Sambodhana/Address (सम्बोधनार्थ)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; nominative plural masculine
भवद्भिःby you (all)
भवद्भिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootभवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; instrumental plural (honorific 'you')
तत्रthere, in that matter
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-अव्यय (locative adverb)
कर्मणिin the act/deed
कर्मणि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; locative singular neuter
प्रतिभूयhaving become a guarantor/surety
प्रतिभूय:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootप्रतिभू (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive); from धातु √भू with प्रति-; 'having become/standing as surety'
नnot
न:
Pratishedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negative particle)
वक्तव्यम्to be spoken / should be said
वक्तव्यम्:
Karya/Obligation (विधेय/कर्तव्यता)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formकृत्य-प्रत्यय (तव्यत्) कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; gerundive/passive necessity: 'should be spoken'
यदिif
यदि:
Hetu/Condition (हेतु/शर्त)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्त-सम्बन्धी अव्यय (conditional conjunction)
मत्-प्रियम्what is dear to me / my pleasure
मत्-प्रियम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + प्रिय (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative): 'my dear/pleasing'; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; accusative singular neuter
इच्छथyou (all) desire
इच्छथ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootइष् (धातु)
Formलट्-लकार (present), मध्यम-पुरुष, बहुवचन; 2nd person plural present active (परस्मैपद)