Shloka 59
Prajāpati-vaṃśānukīrtana — Genealogical Enumeration of Progenitors
Dharma’s Line and the Sādhyas
Devanagari script
आराधिता आदित्या ते समेत्योचुः परस्परम् / एतामेव महाभागामदितिं संप्रविश्य वै
Transliteration
ārādhitā ādityā te sametyocuḥ parasparam / etāmeva mahābhāgāmaditiṃ saṃpraviśya vai
Translation
ఆరాధనతో ప్రసన్నులైన ఆ ఆదిత్యులు కలిసి పరస్పరం ఇలా అన్నారు—“ఈ మహాభాగ్యశాలిని అదితిలోనే ప్రవేశించి (మనం జన్మిద్దాం).”
Word by Word
आराधिताःhaving propitiated
आराधिताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootआ + राध् (धातु) → आराधित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त) (having worshipped/propitiated)
आदित्याःthe Ādityas
आदित्याः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआदित्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
समेत्यhaving assembled
समेत्य:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसम् + इ (धातु) → समेत्य (अव्ययभाव-कृदन्त)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्यय; (having come together)
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
परस्परम्to each other
परस्परम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपरस्पर (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
Formअव्यय, परस्पर-भावे (adverb: to one another/mutually)
एताम्this (her)
एताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
एवindeed/only
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय, अवधारण (particle: only/indeed)
महाभागाम्the very fortunate (lady)
महाभागाम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा + भागा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (महती भागा = very fortunate)
अदितिम्Aditi
अदितिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअदिति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
संप्रविश्यhaving entered
संप्रविश्य:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसम् + प्र + विश् (धातु) → संप्रविश्य (अव्ययभाव-कृदन्त)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्यय; (having entered)
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय, निश्चय/प्रसिद्धि-बोधक (particle: indeed)