Shloka 6
Rāja-prabodhana and Prātaḥ-kṛtya
Awakening of the King and Morning Observances
Devanagari script
द्रष्टुं त्वदान नांभोजं समुत्सुक इवाधुना / तमांसि भिन्दन्नादित्यः संप्राप्तो ह्युदयं विभो
Transliteration
draṣṭuṃ tvadāna nāṃbhojaṃ samutsuka ivādhunā / tamāṃsi bhindannādityaḥ saṃprāpto hyudayaṃ vibho
Translation
ఇప్పుడు నీ ముఖకమలాన్ని చూడాలని ఉత్సుకుడైనట్లు, చీకట్లను చీల్చుతూ సూర్యుడు, ఓ విభో, ఉదయానికి చేరుకున్నాడు।
Word by Word
draṣṭumto see
draṣṭum:
Prayojana (प्रयोजन/purpose)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु) + tumun (कृदन्त)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (infinitive)
tvadyour
tvad:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive) एकवचन, अव्ययवत्-प्रयोग (as first member in compound/attributive)
ānana-ambhojam(your) lotus-face
ānana-ambhojam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootānana + ambhoja (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: ‘आननस्य अम्भोजम्’ (lotus of the face)
samutsukaḥeager
samutsukaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsam-utsuka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (ādityaḥ इत्यस्य)
ivaas if
iva:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formउपमावाचक अव्यय (comparative particle)
adhunānow
adhunā:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootadhunā (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (temporal adverb)
tamāṃsidarknesses
tamāṃsi:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottamas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
bhindansplitting/dispelling
bhindan:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootbhid (धातु) + śatṛ (कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (present participle, शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (ādityaḥ)
ādityaḥthe sun
ādityaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootāditya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
saṃprāptaḥhas arrived
saṃprāptaḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsam + prāp (धातु) + kta (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past participle, क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-भावे (predicative)
hiindeed
hi:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formहेतौ/निश्चये अव्यय (emphatic particle)
udayamto the rising (east)/rise
udayam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootudaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
vibhoO lord!
vibho:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootvibhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन