Shloka 34
Rāja-prabodhana and Prātaḥ-kṛtya
Awakening of the King and Morning Observances
Devanagari script
अन्यच्च दृष्टमाश्चर्यं मया राजञ्छृणुष्व तत् / भवनानि मनोज्ञानि मनोज्ञाश्च तथा स्त्रियः
Transliteration
anyacca dṛṣṭamāścaryaṃ mayā rājañchṛṇuṣva tat / bhavanāni manojñāni manojñāśca tathā striyaḥ
Translation
హే రాజా, నేను చూచిన మరొక ఆశ్చర్యాన్ని వినుము—అక్కడ మనోహరమైన భవనాలు, అలాగే మనోహరమైన స్త్రీలు కూడా ఉన్నారు।
Word by Word
अन्यत्another (thing)
अन्यत्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootanya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), एकवचन; adjective/pronoun-like ‘other’
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
दृष्टम्seen
दृष्टम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु) → dṛṣṭa (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; used predicatively ‘seen’
आश्चर्यम्a wonder
आश्चर्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootāścarya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
मयाby me
मया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/vocative), एकवचन
शृणुष्वlisten
शृणुष्व:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootśru (धातु)
Formलोट् (imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; आत्मनेपद
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
भवनानिmansions/dwellings
भवनानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbhavana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन
मनोज्ञानिpleasing to the mind
मनोज्ञानि:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmano-jña (प्रातिपदिक; मनस् + ज्ञ)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; विशेषण (qualifying भवानानि)
मनोज्ञाःcharming
मनोज्ञाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmano-jña (प्रातिपदिक; मनस् + ज्ञ)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; विशेषण (qualifying स्त्रियः)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
तथाlikewise/also
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
स्त्रियःwomen
स्त्रियः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootstrī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन