Shloka 3
Rāja-prabodhana and Prātaḥ-kṛtya
Awakening of the King and Morning Observances
Devanagari script
स्निग्धकण्ठाः सुविस्पष्टमूर्च्छनाग्रामसूचितम् / जगुर्गेयं मनोहारि तारमन्द्रलयान्वितम्
Transliteration
snigdhakaṇṭhāḥ suvispaṣṭamūrcchanāgrāmasūcitam / jagurgeyaṃ manohāri tāramandralayānvitam
Translation
స్నిగ్ధకంఠులైన వారు, మూచ్ఛనా-గ్రామాలను అత్యంత స్పష్టంగా సూచిస్తూ, మనోహరమైన గేయాన్ని పాడారు; అది తార-మంద్ర లయలతో సమన్వితమై ఉండెను.
Word by Word
स्निग्धकण्ठाः(they) with mellow throats/voices
स्निग्धकण्ठाः:
कर्ता (कर्ता)
TypeAdjective
Rootस्निग्ध-कण्ठ (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (स्निग्धः कण्ठः येषाम्); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; बहुव्रीह्यर्थे विशेषण (गायकानाम्)
सुविस्पष्टमूर्च्छनाग्रामसूचितम्clearly indicating the scales and notes
सुविस्पष्टमूर्च्छनाग्रामसूचितम्:
कर्म-विशेषण (कर्म-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootसु-विस्पष्ट-मूर्च्छना-ग्राम-सूचित (कृदन्त; √सूच् धातु)
Formबहुपद-तत्पुरुष-समास; ‘सूचित’ (क्त) = indicated; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; गेयम्-विशेषण
जगुःthey sang
जगुः:
क्रिया (आख्यात)
TypeVerb
Root√गै (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, बहुवचन
गेयम्a song
गेयम्:
कर्म (कर्म)
TypeNoun
Rootगेय (कृदन्त; √गै धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्म; ‘that which is to be sung’ (gerundive/यत्-प्रत्ययान्त)
मनोहारिmind-enchanting
मनोहारि:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootमनो-हारिन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (मनः हरति इति); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; गेयम्-विशेषण
तारमन्द्रलयान्वितम्endowed with high and low tempos/tones
तारमन्द्रलयान्वितम्:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootतार-मन्द्र-लय-अन्वित (कृदन्त; √इ धातु with अन्वि-उपसर्ग)
Formद्वन्द्व-समास (तारश्च मन्द्रश्च) + तत्पुरुष (लयेन अन्वितम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; गेयम्-विशेषण