Shloka 2
Rāma’s Stuti of Śiva (Śarva) and the Theophany of the Three‑Eyed Lord
Devanagari script
तं दृष्ट्वा देवदेवेशं त्रिनेत्रं चन्द्रशेखरम् / वृषेन्द्रवाहनं शंभुं भूतकोटिसमन्वितम्
Transliteration
taṃ dṛṣṭvā devadeveśaṃ trinetraṃ candraśekharam / vṛṣendravāhanaṃ śaṃbhuṃ bhūtakoṭisamanvitam
Translation
ఆయనను చూచి—దేవదేవేశుడు, త్రినేత్రుడు, చంద్రశేఖరుడు, వృషభవాహనుడు శంభువు, భూతకోటులతో సమన్వితుడు।
Word by Word
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय-क्रियाविशेषण (gerund/absolutive), ‘having seen’
देव-देवेशम्Lord of the gods
देव-देवेशम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + देव-ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (देवानां देवेशः)
त्रि-नेत्रम्three-eyed
त्रि-नेत्रम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक) + नेत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समास (three-eyed)
चन्द्र-शेखरम्the moon-crested one
चन्द्र-शेखरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootचन्द्र (प्रातिपदिक) + शेखर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (चन्द्रः शेखरः यस्य)
वृषेन्द्र-वाहनम्whose vehicle is the bull
वृषेन्द्र-वाहनम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवृषेन्द्र (प्रातिपदिक) + वाहन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (वृषेन्द्रस्य वाहनम्/वाहनः यस्य)
शम्भुम्Śambhu (Śiva)
शम्भुम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशम्भु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
भूत-कोटि-समन्वितम्accompanied by crores of beings
भूत-कोटि-समन्वितम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootभूत (प्रातिपदिक) + कोटि (प्रातिपदिक) + समन्वित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तृतीया/षष्ठी-तत्पुरुषार्थ (भूतकोटिभिः/भूतकोट्या समन्वितः)