Adhyaya 20

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे श्राद्धकल्पे ब्रह्मणपरीक्षा नाम एकोनविंशो ऽध्यायः // १९// बृहस्पतिरुवाच इत्येते पितरो देवा देवानामपि देवताः / सप्तस्वेते स्थिता नित्यं स्थानेषु पितरो ऽव्ययाः

ఇట్లు శ్రీబ్రహ్మాండ మహాపురాణంలో (వాయుప్రోక్తం) మధ్యభాగంలోని తృతీయ ఉపోద్ధాతపాదం, శ్రాద్ధకల్పంలో ‘బ్రాహ్మణపరీక్ష’ అనే పందొమ్మిదవ అధ్యాయం. బృహస్పతి పలికెను—ఈ పితరులు దేవస్వరూపులు, దేవులకూ అధిదేవతలు; అవ్యయమైన పితరులు ఏడు స్థానాలలో నిత్యం స్థితులై ఉంటారు।

Verse 2

प्रजापतिसुता ह्येते सर्वेषां तु महात्मनाम् / आद्यो गणस्तु योगानामनुयोगविवर्द्धनः

వీరు ప్రజాపతి పుత్రులే, సమస్త మహాత్ములకు సంబంధించినవారు; యోగగణాలలో ఇది మొదటి గణం, అనుయోగాన్ని (అనుష్ఠాన పరంపరను) వృద్ధి చేయునది।

Verse 3

द्वितीयो देवतानां तु तृतीयो दानवादिनाम् / शेषास्तु वर्णिंनां ज्ञेया इति सर्वे प्रकीर्त्तिताः

రెండవ గణం దేవతలది, మూడవ గణం దానవాదులది; మిగిలినవి వర్ణులకు సంబంధించినవిగా తెలుసుకోవాలి—ఇట్లు అందరూ ప్రఖ్యాతులయ్యారు।

Verse 4

देवास्छैतान्यजन्ते वै सर्वज्ञानेष्ववस्थितान् / आश्रमश्च यजन्त्येनांश्चत्वारस्तु यथाक्रमम्

దేవతలు కూడా సర్వజ్ఞానంలో స్థితులైన ఈ పితరులను యజిస్తారు; అలాగే నాలుగు ఆశ్రమాలు కూడా క్రమంగా వీరిని పూజిస్తాయి।

Verse 5

सर्वे वर्णा यजन्त्येनांश्चत्वारस्तु यथागमम् / तथा संकरजात्यश्च म्लेच्छाश्चापि यजन्ति वै

సర్వ వర్ణాలు ఆగమానుసారం వీరిని యజిస్తాయి—నాలుగు విధాలుగా యథావిధి; అలాగే సంకరజాతులు, మ్లేచ్ఛులు కూడా నిశ్చయంగా వీరిని పూజిస్తారు।

Verse 6

पितृंस्तु यो यजेद्भक्त्या पितरः प्रीणयन्ति ते / पितरः पुष्टिकामस्य प्रजाकामस्य वा पुनः

భక్తితో పితృదేవతలను యజించువాడిని పితరులు సంతోషింపజేస్తారు. పుష్టి కోరువాడికైనా, సంతానం కోరువాడికైనా వారు ఫలమిచ్చెదరు.

Verse 7

पुष्टिं प्रजां तु स्वर्गं च प्रयच्छन्ति पितामहाः / देवकार्यादपि तथा पितृकार्यं विशिष्यते

పితామహులు పుష్టిని, సంతానాన్ని, స్వర్గాన్ని ప్రసాదిస్తారు. దేవకార్యముకన్నా పితృకార్యమే విశేషమని చెప్పబడింది.

Verse 8

देवतानां हि पितरः पूर्वमाप्यायनं स्मृताः / न हि योगगतिः सूक्ष्मा पितॄणां ज्ञायते नरैः

దేవతలకు కూడా ముందుగా పోషణాధారముగా పితరులే స్మరించబడ్డారు. పితరుల సూక్ష్మమైన యోగగతి మనుష్యులకు తెలియదు.

Verse 9

तपसा हि प्रसिद्धेन किं पुनर्मांसचक्षुषा / सर्वेषां राजतं पात्रमथ वा रजतान्वितम्

ప్రసిద్ధమైన తపస్సుతోనే తెలిసేది; మరి మాంసచక్షువుతో ఏమి? అందరికీ వెండి పాత్ర, లేదా వెండితో కూడిన పాత్ర (ఉచితం).

Verse 10

पावनं ह्युत्तमं प्रोक्तं देवानां पितृभिः सह / येषां दास्यन्ति पिण्डांस्त्रीन्बान्धवा नामगोत्रतः

దేవతలతో పాటు పితరులతో కూడిన ఈ కర్మ పరమ పవిత్రమని చెప్పబడింది. వారి బంధువులు నామగోత్రములతో మూడు పిండాలను సమర్పించెదరు.

Verse 11

भूमौ कुशोत्तरायां च अपसव्यविधानतः / सर्वत्र वर्त्तमानास्ते पिण्डाः प्रीणन्ति वै पितॄन्

భూమిపై కుశలను ఉత్తరదిశగా ఉంచి, అపసవ్య విధానంతో చేసిన ఆ పిండాలు ఎక్కడెక్కడ ఉన్నా, అక్కడక్కడ పితృదేవతలను నిశ్చయంగా తృప్తిపరుస్తాయి।

Verse 12

यदाहारो भवेज्जन्तुराहारः सो ऽस्य जायते / यथा गोष्ठे प्रनष्टां वै वत्सो विन्दति मातरम्

జీవికి ఏ విధమైన ఆహారము ఉంటే, అదే ఆహారము అతనికి లభిస్తుంది; గోశాలలో తప్పిపోయిన దూడ తన తల్లిని ఎలా కనుగొంటుందో అట్లే।

Verse 13

तथा तं नयते मन्त्रो जन्तुर्यत्रावतिष्ठति / नामगोत्रं च मन्त्रं च दत्तमन्नं नयन्ति तम्

అదేవిధంగా మంత్రం ఆ జీవి ఎక్కడ స్థితిచెందివున్నాడో అక్కడికి అతనిని నడిపిస్తుంది; నామగోత్రాలతో కూడిన మంత్రం మరియు సమర్పించిన అన్నం అతనివరకు చేరుతాయి।

Verse 14

अपि योनिशतं प्राप्तांस्तृप्तिस्ताननुगच्छति / एवमेषा स्थिता सत्ता ब्रह्मणः परमेष्ठिनः

వారు వందల యోనులను పొందినప్పటికీ తృప్తి వారిని అనుసరిస్తుంది; ఇలానే పరమేష్ఠి బ్రహ్మ యొక్క ఈ స్థిరమైన నియమవ్యవస్థ నిలిచివుంది।

Verse 15

पितॄणमादिसर्गेतु लोकानामक्षयार्थिनाम् / इत्येते पितरश्चैव लोका दुहितरस्तथा

ఆది సృష్టిలో పితృదేవతల కోసం, లోకాల అక్షయత్వాన్ని కోరుతూ—ఇవే పితరులు, ఇవే లోకాలు, అలాగే ‘దుహితర’ (కన్యలు) అని కూడా చెప్పబడినవి।

Verse 16

दौहित्रा यजमानश्च प्रोक्ताश्चैव मयानघ / कीर्त्तिताः पितरस्ते वै तव पुत्र यथाक्रमम्

హే నిర్దోషా! దౌహిత్రులు మరియు యజమానుని గురించీ నేను చెప్పితిని; హే పుత్రా, నీ పితరులు క్రమంగా కీర్తింపబడ్డారు.

Verse 17

शंयुरुवाच अहो दिव्यस्त्वया तात पितृसर्गस्तु कीर्तितः / लोका दुहितरश्चैव दोहित्राश्च श्रुतास्तथा

శంయువు అన్నాడు—అహో తాతా! నీవు పితృసర్గాన్ని దివ్యంగా కీర్తించితివి; లోకాలు, కుమార్తెలు, దౌహిత్రులూ అలాగే వినబడినవి.

Verse 18

दानानि सह शौचेन कीर्त्तितानि फलानि च / अक्षय्यत्वं द्विजांश्चैव सर्वमेतदुदाहृतम् / अद्यप्रभृति कर्त्तास्मि सर्वमेतद्यथातथम्

శౌచంతో కూడిన దానాలు, వాటి ఫలితాలు కీర్తింపబడ్డాయి; అక్షయత్వం మరియు ద్విజుల పూజ—ఇవన్నీ చెప్పబడినవి. ఈ రోజు నుంచే నేను ఇవన్నీ యథావిధిగా ఆచరిస్తాను.

Verse 19

बृहस्पतिरुवाच इत्येतदङ्गिराः पूर्वमृषीणामुक्तवान्प्रभुः / पृष्टश्च संशयान्सर्वानृषीनाह नृसंसदि

బృహస్పతి అన్నాడు—ఇదే విషయాన్ని ప్రభువు అంగిరసుడు పూర్వం ఋషులకు చెప్పెను; అన్ని సందేహాలు అడగబడినప్పుడు, నరసభలో ఋషులకు సమాధానం చెప్పెను.

Verse 20

सत्रे तु वितते पूर्वं तथा वर्षसहस्रके / यस्मिन्सदस्पतिस्नातो ब्रह्मा सीद्देवताप्रभुः

పూర్వం సహస్ర సంవత్సరాలపాటు విస్తరించిన సత్రంలో, అందులో సదస్పతి-స్నాతుడైన బ్రహ్మా—దేవతల ప్రభువు—ఆసీనుడై ఉండెను.

Verse 21

गतानि तत्र वर्षाणां पञ्चाशच्च शतानि वै / श्लोकाश्चात्र पुरा गीता ऋषिभिर्ब्रह्मवादिभिः

అక్కడ ఐదువందల యాభై సంవత్సరాలు గడిచాయి; అక్కడే పూర్వం బ్రహ్మవాదీ ఋషులు శ్లోకాలను పాడిరి।

Verse 22

दीक्षितस्य पुरा सत्रे ब्रह्ममः परमात्मनः / तत्रैव दत्तमन्नाग्रं पितॄणामक्षयर्थिनाम् / लोकानां च हितार्थाय ब्रह्मणा परमेष्ठिना

పూర్వం పరమాత్మ బ్రహ్ముని సత్రంలో దీక్షితుడై, అక్కడే పితృదేవతలకు అక్షయఫలార్థం అన్నపు మొదటి భాగం దత్తమైంది; లోకహితార్థం పరమేష్ఠి బ్రహ్మునిచే ఇది చేయబడింది।

Verse 23

सूत उवाच एवं बृहस्पतिः पूर्वं पृष्टः पुत्रेण धीमता / प्रोवाच पितृसर्गं तु यश्चैव समुदाहृत

సూతుడు పలికెను—ఇలా బుద్ధిమంతుడైన కుమారుడు అడిగినప్పుడు బృహస్పతి పూర్వం చెప్పబడిన పితృసర్గాన్ని వివరించాడు।