Shloka 48
Nakṣatra-Śrāddha (Ancestral Rites Connected with Asterisms) — नक्षत्रश्राद्धम्
Devanagari script
पितॄणां निर्वपेद्भूमौ सूर्ये वा दर्भसंस्तरे / शुक्लपक्षे च पूर्वाङ्णे श्राद्धं कुर्याद्यथाविधि
Transliteration
pitṝṇāṃ nirvapedbhūmau sūrye vā darbhasaṃstare / śuklapakṣe ca pūrvāṅṇe śrāddhaṃ kuryādyathāvidhi
Translation
పితృల కోసం భూమిపై గానీ, సూర్యుని సమక్షంలో గానీ దర్భ పరుపుపై పిండనిర్వాపణ చేయాలి; అలాగే శుక్లపక్షంలో పూర్వాహ్నం విధివిధానంగా శ్రాద్ధం చేయాలి।
Word by Word
पितॄणाम्of the ancestors
पितॄणाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
निर्वपेत्should offer/scatter (oblations)
निर्वपेत्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootनि√वप् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
भूमौon the ground
भूमौ:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
सूर्येtowards/at the sun (in sunlight)
सूर्ये:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
वाor
वा:
विकल्प (Alternative)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्प-अव्यय (disjunctive particle)
दर्भ-संस्तरेon a darbha-grass spread/bed
दर्भ-संस्तरे:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeNoun
Rootदर्भ (प्रातिपदिक) + संस्तर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (दर्भस्य संस्तरः)
शुक्ल-पक्षेin the bright fortnight
शुक्ल-पक्षे:
अधिकरण (Time/Adhikaraṇa)
TypeNoun
Rootशुक्ल (प्रातिपदिक) + पक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (शुक्लः पक्षः)
चand
च:
समुच्चय (Conjunctive)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
पूर्व-अह्णेin the forenoon
पूर्व-अह्णे:
अधिकरण (Time/Adhikaraṇa)
TypeNoun
Rootपूर्व (प्रातिपदिक) + अह्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (पूर्वम् अह्नः/अह्नि)
श्राद्धम्śrāddha rite
श्राद्धम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
कुर्यात्should perform
कुर्यात्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
यथा-विधिaccording to rule
यथा-विधि:
क्रियाविशेषण (Manner)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + विधि (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; रीतिवाचक-अव्यय