Adhyaya 16
Śrāddha-kalpa: Dāna-phala-nirdeśa (Gifts in Śrāddha and Their Fruits)
ఈ అధ్యాయంలో బృహస్పతి శ్రాద్ధ-కల్ప ఉపదేశాన్ని కొనసాగిస్తూ దానాన్ని తారణసాధనంగా, స్వర్గమార్గసుఖప్రదంగా వివరిస్తాడు. శ్రాద్ధకాలంలో బ్రాహ్మణులకు/తపస్వులకు అన్నం, సవ్యంజనం, యజ్ఞోపవీతం, కమండలువు, పాదుక/ఉపానహ, తాళవృంత పంకా, ఛత్రం, శయ్యా-భోజనంతో ఆశ్రయం, వస్త్రాలు, రత్నాలు, వాహనాలు మొదలైన దానాల ఫలితాలు చెప్పబడతాయి—సూర్యచంద్రప్రభలతో మెరసే దివ్య విమానాలు, అప్సరాసంగం, దీర్ఘాయువు, ఐశ్వర్యం, సౌందర్యం, సుగంధి-పుష్పసమృద్ధి, ఉత్తమ యానాలు, స్వర్గంలో గౌరవం। దానప్రకారాలు–గ్రహీత సందర్భం–ఫలచిత్రాల అనుసంధానాన్ని ఇది చూపిస్తుంది।
Shlokas
Verse 1
इति श्री ब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे श्राद्धकल्पे ब्राह्मणपरीक्षा नाम पञ्चदशो ऽध्यायः // १५// बृहस्पतिरुवाच अतः परं प्रवक्ष्यामि दानानि च फलानि च / तारणं सर्वभूतानां स्वर्गमार्गसुखावहम्
ఇట్లు శ్రీ బ్రహ్మాండ మహాపురాణములో వాయుప్రోక్త మధ్యభాగ తృతీయ ఉపోద్ధాతపాదంలోని శ్రాద్ధకల్పంలో ‘బ్రాహ్మణపరీక్ష’ అనే పదిహేనవ అధ్యాయం. బృహస్పతి పలికెను—ఇకపై దానములు మరియు వాటి ఫలములను చెప్పుదును; అవి సమస్త భూతములకు తారణమై స్వర్గమార్గసుఖమును ప్రసాదించును.
Verse 2
लोके श्रेष्ठतम् सर्वमात्मनश्चैव यत्प्रियम् / सर्वं पितॄणां दातव्यं तेषामेवाज्ञयार्थिना
లోకములో శ్రేష్ఠమైనదీ, తనకు ప్రియమైనదీ ఏదైతే ఉందో, అది అంతా పితృదేవతలకు దానముగా అర్పించవలెను—వారి అనుగ్రహాజ్ఞను కోరువాడు అట్లే చేయాలి.
Verse 3
जांबूनदमयं दिव्यं विमानं सूर्यसन्निभम् / दिव्याप्सरोभिः संपूर्णमन्नदो लभते ऽक्षयम्
జాంబూనద స్వర్ణమయమైన, సూర్యసన్నిభమైన దివ్య విమానం—దివ్య అప్సరసలతో నిండినది; అన్నదానం చేయువాడు అక్షయ ఫలమును పొందును.
Verse 4
सव्यञ्जनं तु यो दद्यादहतं श्राद्धकर्मणि / आयुः प्राकाश्यमैश्वर्यं रूपं च लभते शुभम्
శ్రాద్ధకర్మలో వ్యంజనములతో కూడిన తాజా (అహత) అన్నమును ఎవడు దానమిచ్చునో, వాడు ఆయుష్షు, యశోప్రకాశము, ఐశ్వర్యము మరియు శుభరూపమును పొందును.
Verse 5
यज्ञोपवीतं यो दद्याच्छ्राद्धकाले तु यज्ञवित् / पावनं सर्व विप्राणां ब्रह्मदानस्य तत्फलम्
యజ్ఞవిత్తు శ్రాద్ధకాలములో యజ్ఞోపవీతమును దానమిచ్చినచో, అది సమస్త విప్రులను పవిత్రం చేయును; ఇదే బ్రహ్మదాన ఫలము.
Verse 6
प्लुतं विप्रेषु यो दद्याच्छ्राद्धकाले कमडलुम् / मधुक्षीराज्यदधिभिर्दातारमुपतिष्ठते
శ్రాద్ధకాలంలో బ్రాహ్మణులకు ప్లుత (ఉత్తమ) కమండలును దానం చేసే వాడు, తేనె, పాలు, నెయ్యి, పెరుగు సహిత ఫలంతో దాతను సమీపించి సేవచేస్తాడు।
Verse 7
चक्राविद्धं च यो दद्याच्छ्राद्धकाले कमण्डलुम् / धेनुं सलभते दिव्यां पयोदां सुखदो हिनीम्
శ్రాద్ధకాలంలో చక్రావిద్ధ (చక్రచిహ్నిత) కమండలును దానం చేసే వాడు, దివ్యమైన పాలు ఇచ్చే, సుఖదాయకమైన ఉత్తమ ధేనువును పొందుతాడు।
Verse 8
तूलपूर्णे च यो दद्यात्पादुके श्राद्धकर्मणि / शोभनं लभते यानं पादयोः सुखमेधते
శ్రాద్ధకర్మలో పత్తితో నింపిన పాదుకలను దానం చేసే వాడు, శోభనమైన వాహనాన్ని పొందుతాడు; పాదాలకు సుఖం వృద్ధి చెందుతుంది।
Verse 9
व्यचनं तालवृन्तं च दत्त्वा विप्राय सत्कृतम् / प्राप्नुयात्सर्वपुष्पाणि सुगन्धीनि मृदूनि च
విప్రునికి సత్కారంతో వ్యజనం (పంకా) మరియు తాళవృంతం దానం చేస్తే, సుగంధమైన మృదువైన అన్ని పుష్పాలను పొందుతాడు।
Verse 10
श्राद्धे ह्युपानहौ दत्त्वा ब्राह्मणेभ्यः सदा बुधः / दिव्यं स लभते यानं वाजियुक्तं नवं तथा
శ్రాద్ధంలో బ్రాహ్మణులకు ఉపానహౌ (చెప్పులు) దానం చేసే బుద్ధిమంతుడు, దివ్యమైన కొత్తదైన, గుర్రాలతో యుక్తమైన వాహనాన్ని పొందుతాడు।
Verse 11
श्राद्धे छत्रं तु यो दद्यात्पुष्पमालान्वितं तथा / प्रासादो ह्युत्तमो भूत्वा गच्छन्तमनुगच्छति
శ్రాద్ధంలో పుష్పమాలతో కూడిన ఛత్రాన్ని దానం చేసినవానిని, ఉత్తమ ప్రాసాదసమానమైన పుణ్యఫలం అనుసరిస్తుంది।
Verse 12
शरणं रत्नसंपूर्णं सशय्याभोजनं बुधः / श्राद्धे दत्त्वा यतिभ्यस्तु नाकपृष्ठे महीयते
బుద్ధిమంతుడు శ్రాద్ధంలో యతులకు రత్నసంపన్నమైన ఆశ్రయం, శయ్యా మరియు భోజనం దానం చేస్తే స్వర్గలోకంలో మహిమ పొందుతాడు।
Verse 13
सुक्तावैदूर्यवासांसि रत्नानि विविधानि च / वाहनानि च दिव्यानि प्रयुतान्यर्बुदानि च
అతడు ముత్యాలు-వైదూర్యమణులతో అలంకరించిన వస్త్రాలు, వివిధ రత్నాలు, దివ్య వాహనాలు, అలాగే అపారమైన (ప్రయుత-అర్బుద) సంపదను పొందుతాడు।
Verse 14
सुमहद्व्योमगं पुण्यं सर्वकामसमन्वितम् / चन्द्रसूर्यनिभं दिव्यं विमानं लभते ऽक्षयम्
అతడు అత్యంత విశాలమైన, ఆకాశగామి, పుణ్యమయమైన, సర్వకామసంపన్నమైన, చంద్రసూర్యసమ కాంతిగల దివ్యమైన అక్షయ విమానాన్ని పొందుతాడు।
Verse 15
अप्सरोभिः परिवृतं कामगं सुमनोजवम् / वसेत्स तु विमानाग्रे स्तूयमानः समन्ततः
అప్సరసులతో పరివృతుడై, ఇష్టానుసారంగా సంచరించే, మనస్సువలె వేగవంతుడై—అతడు విమానాగ్రంలో నివసిస్తూ, అన్ని వైపులా స్తుతింపబడతాడు।
Verse 16
दिव्यैःपुष्पैश्चितश्चाहुर्दानानां परमं बुधाः / सुश्लक्ष्मानि सुवर्णानि श्राद्धे पात्राणि दापयेत्
దివ్య పుష్పాలతో అలంకరించిన దానం దానాలలో పరమమని పండితులు చెబుతారు. శ్రాద్ధంలో మృదువైన, ప్రకాశించే స్వర్ణపాత్రాలను దానంగా ఇవ్వించాలి.
Verse 17
रसास्तमुपतिष्ठन्ति भक्ष्यं सौभाग्यमेव च / तिलानिक्षूंस्तथा श्राद्धे द्विजेभ्यः संप्रयच्छति
అతనికి రసాలు, భక్ష్యాలు మరియు సౌభాగ్యమూ సమీపిస్తాయి. శ్రాద్ధంలో ద్విజులకు నువ్వులు, చెరకు మొదలైనవి భక్తితో సమర్పిస్తాడు.
Verse 18
मित्राणि लभते लोके स्त्रीषु सौभाग्यमेव च / यः पात्रं तैजसं दद्यान्मनोज्ञ श्राद्धभोजनैः
అతడు లోకంలో మిత్రులను పొందుతాడు, స్త్రీలలో కూడా సౌభాగ్యాన్ని పొందుతాడు. ఎవడు మనోహరమైన శ్రాద్ధ భోజనాలతో కూడిన తేజస్సు గల పాత్రను దానం చేస్తాడో.
Verse 19
पात्रं भवति कामाना रूपस्य च धनस्य च / राजतं काञ्चनं वापि यो दद्याच्छ्राद्धकर्मणि
అతడు కోరికలు, సౌందర్యం మరియు ధనానికి పాత్రుడవుతాడు. ఎవడు శ్రాద్ధకర్మలో వెండి గానీ బంగారం గానీ దానం చేస్తాడో.
Verse 20
दानात्तु लभते कामान्प्राकाश्यं धनमेव च / धेनुं श्राद्धे तु यो दद्याद्गृष्टिं कुम्भापदोहनीम्
దానంతో అతడు కోరికలు, కీర్తి-ప్రకాశం మరియు ధనాన్ని పొందుతాడు. శ్రాద్ధంలో కుండలో పాలు దోయగల దూడపాలిచ్చే ధేనువును దానం చేసే వాడు.
Verse 21
गावस्तमुपतिष्ठन्ति नरं पुष्टिस्तथैव च / दद्याद्यः शिशिरे चाग्निं बहुकाष्ठं प्रयत्नतः
శిశిరకాలంలో యత్నపూర్వకంగా ఎక్కువ కట్టెలతో అగ్నిని దానం చేసే మనుష్యుని గోవులు సేవిస్తాయి; అతనికి పుష్టి కలుగుతుంది.
Verse 22
कायाग्निदीप्तिं प्राकाश्यं सौभाग्यं तभते नरः / इन्धनानि तु यो दद्या द्द्विजेभ्यः शिशिरागमे
శిశిరాగమనంలో ద్విజులకు ఇంధనాలను దానం చేసే మనుష్యుడు దేహాగ్ని దీప్తి, తేజస్సు, ప్రకాశం మరియు సౌభాగ్యాన్ని పొందుతాడు.
Verse 23
नित्यं जयति संग्रामे श्रिया जुष्टस्तु जायते / सुरभीणि च माल्यानि गन्धवन्ति तथैव च
అతడు నిత్యం సంగ్రామంలో జయిస్తాడు; శ్రీలక్ష్మీ అనుగ్రహంతో సంపన్నుడై జన్మిస్తాడు; సువాసన గల పుష్పమాల్యాలు మరియు మధుర గంధాలు అతనికి లభిస్తాయి.
Verse 24
पूजयित्वा तु पात्रेभ्यः श्राद्धे सत्कृत्य दापयेत् / गन्धमाल्यं महात्मानं सुखानि विविधानि च
శ్రాద్ధంలో పాత్రులను పూజించి సత్కరించి, వారికి సుగంధాలు, పుష్పమాల్యాలు, మహాత్ములకు తగిన దానాలు మరియు వివిధ సుఖప్రద వస్తువులు ఇవ్వాలి.
Verse 25
दातारमुपतिष्ठन्ति युवत्यश्च पतिव्रताः / शयनासनयानानि भूमयो वाहनानि च
దాతను పతివ్రత యువతులు సమీపించి సేవిస్తారు; అతనికి శయనాలు, ఆసనాలు, యానాలు, భూములు మరియు వాహనాలు లభిస్తాయి.
Verse 26
श्राद्धेष्वेतानि यो दद्यादश्वमेधफलं लभेत् / श्राद्धकाले गुणवति विप्रे वै समुपस्थिते
శ్రాద్ధంలో ఎవడు ఈ దానాలను ఇస్తాడో, వాడు అశ్వమేధ యజ్ఞఫలాన్ని పొందుతాడు; శ్రాద్ధకాలంలో గుణవంతుడైన బ్రాహ్మణుడు సమీపంలో ఉన్నప్పుడు విశేషం.
Verse 27
इष्टद्रव्यं च यो दद्यात्स्मृतिं मेधां च विन्दति / सर्पिःपूर्णानि पात्राणि श्राद्धे सत्कृत्य दापयेत्
ఇష్టమైన ద్రవ్యాన్ని ఎవడు దానం చేస్తాడో, వాడు స్మృతి మరియు మేధను పొందుతాడు. శ్రాద్ధంలో నెయ్యితో నిండిన పాత్రలను సత్కారంతో దానం చేయించాలి.
Verse 28
कुम्भोपदोहगृष्टीनां बह्वीनां फलमश्नुते / श्राद्धे यथेप्सितं दत्त्वा पुण्डरीकफलं लभेत्
అతడు అనేక కుంభముల మేర దోహనమిచ్చే గోవుల దానఫలాన్ని అనుభవిస్తాడు. శ్రాద్ధంలో కోరినట్లు దానం చేసి పుండరీకఫలాన్ని పొందుతాడు.
Verse 29
वनं पुष्पफलोपेतं दत्त्वा गोसवमश्नुते / कूपारामतडागानि क्षेत्रगोष्ठगृहाणि च
పుష్పఫలసమృద్ధమైన వనాన్ని దానం చేస్తే గోసవ యజ్ఞఫలాన్ని అనుభవిస్తాడు. అలాగే బావులు, ఉద్యానాలు, చెరువులు, పొలాలు, గోశాలలు, గృహాలు మొదలైనవి (దానం చేసినా పుణ్యం కలుగుతుంది).
Verse 30
दत्त्वा मोदन्ति ते स्वर्गे नित्यमाचन्द्रतारकम् / स्वास्तीर्णं शयनं दत्त्वा श्राद्धेरत्नविभूषितम्
ఇలాంటి దానాలు చేసినవారు స్వర్గంలో చంద్రతారలు ఉన్నంతకాలం నిత్యం ఆనందిస్తారు. శ్రాద్ధంలో రత్నాలతో అలంకరించిన, సరిగా పరచిన శయ్యను దానం చేసినా ఇదే ఫలం కలుగుతుంది.
Verse 31
पितरस्तस्य तुष्यन्ति स्वर्गलोकं समशनुते / अस्मिंल्लोके च संपन्नं स्यन्दनं च सुवाहनैः
అతని పితృదేవతలు తృప్తి చెందుతారు; అతడు స్వర్గలోకాన్ని పొందుతాడు. ఈ లోకంలోనూ సంపన్నుడై, శ్రేష్ఠ వాహనాలతో కూడిన రథాన్ని పొందుతాడు.
Verse 32
अष्टाभिः पूज्यते चात्र धनधान्यैश्च वर्द्धते / पर्णकौशेयपट्टोर्णे तथा प्रावारकंबलौ
ఇక్కడ అతడు ఎనిమిది విధాలుగా పూజింపబడతాడు, ధనధాన్యాలతో వృద్ధి చెందుతాడు. పర్ణవస్త్రం, కౌశేయం, పట్టువస్త్రం, ఊను, అలాగే ప్రావారము మరియు కంబళములు లభిస్తాయి.
Verse 33
अजिनं काञ्चनं पट्टं प्रवेणीं मृगलोमकम् / दद्यादेतानि विप्राणां भोजयित्वा यथाविधि
అజినం, స్వర్ణం, పట్టువస్త్రం, ప్రవేణీ, మృగలోమం—ఇవన్నీ విధివిధానంగా బ్రాహ్మణులకు భోజనం పెట్టి దానంగా ఇవ్వాలి.
Verse 34
प्राप्नोति श्रद्धधानस्तु वाजपेयफलं नरः / बहुभार्याः सुरूपाश्च पुत्रा भृत्याश्च किङ्कराः
శ్రద్ధగల మనిషి వాజపేయ యజ్ఞఫలాన్ని పొందుతాడు—అతనికి అనేక భార్యలు, సుందరరూపమైన కుమారులు, అలాగే సేవకులు మరియు కింకరులు (అనుచరులు) కలుగుతారు.
Verse 35
वशे तिष्ठन्ति भूतानि लोके चास्मिन्निरामयम् / कौशेयं क्षौमकार्पासं दुकूलं गहनं तथा
ప్రాణులు అతని వశంలో ఉంటారు; ఈ లోకంలోనూ అతడు నిరామయంగా (రోగరహితంగా) ఉంటాడు. అతనికి కౌశేయం, క్షౌమం, కార్పాసం, దుకూలం మరియు గహనం వంటి ఉత్తమ వస్త్రాలు లభిస్తాయి.
Verse 36
श्राद्धे चैतानि यो दद्यात्कामानाप्नोत्यनुत्तमान् / अलक्ष्मीं नाशयन्त्येते तमः सूर्योदयो यथा
శ్రాద్ధంలో ఎవడు ఇవి దానం చేస్తాడో, అతడు అత్యుత్తమ కోరికలను పొందుతాడు; సూర్యోదయం చీకటిని తొలగించినట్లు ఇవి అలక్ష్మిని నశింపజేస్తాయి.
Verse 37
भ्राजते य विमानाग्रे नक्षत्रेष्विव चन्द्रमाः / वासो हि सर्वदैवत्ये सर्वदेवैरभिष्टुतम्
నక్షత్రాల మధ్య చంద్రుడు విమానాగ్రంలో ప్రకాశించినట్లు, సర్వదైవత్య కర్మంలో వస్త్రం సర్వదేవులచే స్తుతింపబడి మహిమతో వెలుగుతుంది.
Verse 38
वस्त्राभावे क्रिया नास्ति य५दानतपांसि च / तस्माद्वस्त्राणि देयानि श्राद्धकाले तु नित्यशः
వస్త్రం లేకపోతే క్రియ లేదు—యజ్ఞం, దానం, తపస్సు కూడా కాదు; అందువల్ల శ్రాద్ధకాలంలో నిత్యం వస్త్రాలను దానం చేయాలి.
Verse 39
तानि सर्वाण्यवाप्नोति श्राद्धे दत्त्वा तु मानवः / नित्यश्राद्धे तु यो दद्यात्प्रयतस्तत्परायणः
శ్రాద్ధంలో దానం చేసిన మనిషి ఆ సమస్త ఫలాలను పొందుతాడు; నిత్యశ్రాద్ధంలో శ్రద్ధతో, ఏకాగ్రంగా ఉన్నవాడు కూడా దానం చేయాలి.
Verse 40
सर्वकामानवाप्नोति राज्यं स्वगे तथव च / सर्वकामसमृद्धस्य यज्ञस्य फलमश्नुते
అతడు సమస్త కోరికలను పొందుతాడు; స్వర్గంలో రాజ్యాన్ని కూడా పొందుతాడు; సర్వకామసమృద్ధ యజ్ఞఫలాన్ని అనుభవిస్తాడు.
Verse 41
भक्ष्यजातं तु सुकृतं स्वस्तिकाद्यं सशर्करम् / कृसर मधुसर्पिश्च पयः पायसमेव च
సువిధంగా చేసిన భక్ష్యాలు, స్వస్తికాది మంగళాహారం, చక్కెరతో కూడినవి; కృసర, తేనె-నెయ్యి, పాలు మరియు పాయసం కూడా।
Verse 42
स्निग्धप्रायाश्च यो दद्यादग्निष्टोमफलं लभेत् / दधिगव्यमसंसृष्टं भक्ष्यान्नानाविधांस्तथा
నెయ్యి వంటి స్నిగ్ధ పదార్థాలు ఎక్కువగా దానం చేసే వాడు అగ్నిష్టోమ యజ్ఞఫలాన్ని పొందుతాడు; అలాగే కలపని పెరుగు, గోక్షీరజన్య శుద్ధ పదార్థాలు, నానావిధ భక్ష్యాన్నాలు కూడా।
Verse 43
दत्त्वा न शोचते श्राद्धे वर्षासु च मघासु च / घृतेन भोजयेद्विप्रान्घृतं भूमौ समुत्सृजोत्
శ్రాద్ధంలో, వర్షాకాలంలో, మఘా నక్షత్ర సమయంలో దానం చేసినవాడు శోకించడు; నెయ్యితో బ్రాహ్మణులకు భోజనం పెట్టి, నెయ్యిని భూమిపై అర్పించాలి/విడిచివేయాలి।
Verse 44
छायायां हस्तिनश्चैव दत्त्वा श्राद्धेन शोचते / ओदनं पायसं सर्पिर्मधुमूलफलानि च
నీడలో మరియు ఏనుగుకు (దానం) ఇచ్చినా శ్రాద్ధకారణంగా మనిషి శోకిస్తాడు; (కాబట్టి) అన్నం, పాయసం, నెయ్యి, తేనె, కందమూలాలు, ఫలాలు సమర్పించాలి।
Verse 45
भक्ष्यांश्च विविधान्दत्त्वा परत्रेह च मोदते / शर्कराक्षीरसंयुक्ताः पृथुका नित्यमक्षयाः
వివిధ భక్ష్యాలను దానం చేసినవాడు ఇహలోకంలోనూ పరలోకంలోనూ ఆనందిస్తాడు; చక్కెర-పాలతో కలిసిన పృథుకాలు నిత్యం అక్షయ ఫలప్రదాలు।
Verse 46
स्यात्तु संवत्सरं प्रीतिः शाकैर्मांसरसेन च / सक्तुलाजास्तथापूपाः कुल्माषा व्यञ्जनैः सह
శాకాలు, మాంసరసం తోడుగా, అలాగే సక్తు, లాజా, అపూపాలు, కుల్మాషాలు వ్యంజనాలతో సమర్పిస్తే సంవత్సరమంతా ప్రీతి కలుగుతుంది।
Verse 47
सर्पिःस्निग्धानि सर्वाणि दध्ना संस्कृत्य भोजयेत् / श्राद्धेष्वेतानि यो दद्यात्पद्मं स लभते निधिम्
నెయ్యితో స్నిగ్ధమైన అన్నిటిని పెరుగుతో సంస్కరించి భోజనం పెట్టాలి; శ్రాద్ధంలో ఇవి దానం చేసేవాడు పద్మనిధిని పొందుతాడు।
Verse 48
नवसस्यानियो दद्याच्छ्राद्धे सत्कृत्य यत्नतः / सर्वभोगानवाप्नोति पूज्यते च दिवं गतः
శ్రాద్ధంలో కొత్త ధాన్యాన్ని గౌరవంతో, యత్నపూర్వకంగా దానం చేసే వాడు సమస్త భోగాలను పొందుతాడు; స్వర్గానికి వెళ్లి పూజింపబడతాడు।
Verse 49
भक्ष्यभोज्यानि पेयानि चोष्यलेङ्यवराणि च / भोजनाग्रासनं दत्त्वा अतिथिभ्यः कृताञ्जलिः
భక్ష్యాలు, భోజ్యాలు, పానీయాలు, చోష్య-లేహ్యాది ఉత్తమ పదార్థాలు, అలాగే భోజనపు తొలి ముద్దను అతిథులకు ఇచ్చి, కృతాంజలిగా ఉండాలి।
Verse 50
सर्वयज्ञक्रतूनां हि फलं प्राप्नोत्यनुत्तमम् / क्षिप्रमत्युष्णमक्लिष्टं दद्यादन्नं बुभुक्षते
అతడు సమస్త యజ్ఞక్రతువుల అనుత్తమ ఫలాన్ని పొందుతాడు; ఆకలిగొన్నవానికి త్వరగా, అతిగా వేడిగా కాకుండా, కష్టపడనీయకుండా అన్నం ఇవ్వాలి।
Verse 51
सव्यञ्जनं तथा स्निग्धं भक्त्या सत्कृत्य यत्नतः / तरुणादित्यसंकाशं विमानं हंसवाहनम्
భక్తితో యత్నపూర్వకంగా సవ్యంజనముతో కూడిన స్నిగ్ధ అన్నాన్ని సత్కరించి దానం చేసినవాడు, యువసూర్యసమాన కాంతిగల హంసవాహన విమానాన్ని పొందుతాడు.
Verse 52
अन्नदो लभते नित्यं कन्याकोटीस्तथैव च / अन्नदानात्परं दानं नान्यत्किञ्चित्तु विद्यते
అన్నదానం చేసే వాడు నిత్యం కన్యాకోటి ఫలాన్ని పొందుతాడు; అన్నదానానికి మించిన దానం మరొకటి లేదు.
Verse 53
अन्नाद्भूतानि जायन्ते जीवन्ति प्रभवन्ति च / जीवदानात्परं दानं नान्यत्किञ्चन विद्यते
అన్నం వల్లనే ప్రాణులు పుడతారు, జీవిస్తారు, వృద్ధి చెందుతారు; జీవదానానికి మించిన దానం మరొకటి లేదు.
Verse 54
अन्नाल्लोकाः प्रतिष्ठन्ति लोकदानस्य तत्फलम् / अन्नं प्रजापतिः साक्षात्ते न सर्वमिदं ततम्
అన్నం వల్లనే లోకాలు నిలిచివున్నాయి—ఇదే లోకదాన ఫలం; అన్నమే సాక్షాత్ ప్రజాపతి, దానితోనే ఇదంతా వ్యాపించి ఉంది.
Verse 55
तस्मादन्नसमं दानं न भूतं न भविष्यति / यानि रत्नानि मेदिन्यां वाहनानि स्त्रियस्तथा
కాబట్టి అన్నంతో సమానమైన దానం గతంలో లేదు, భవిష్యత్తులోనూ ఉండదు; భూమిలో ఉన్న రత్నాలు, వాహనాలు, స్త్రీలు కూడా అయినా సరే.
Verse 56
क्षिप्रं प्राप्नोति तत्सर्वं पितृभक्तस्तु यो नरः / प्रतिश्रयं च यो दद्यादतिथिब्यः कृताञ्जलिः
పితృభక్తుడైన మనిషి ఆ సమస్తాన్ని త్వరగా పొందుతాడు; అలాగే కృతాంజలిగా అతిథులకు ఆశ్రయం ఇచ్చేవాడు.
Verse 57
देवास्तं संप्रतीच्छन्ति दिव्यातिथ्यैः सहस्रशः / सर्वाण्येतानि यो दद्यात्पृथिव्यामेकराड्भवेत्
దేవతలు అతనిని వేలాది దివ్య అతిథ్యాలతో కలిసి స్వీకరిస్తారు; ఇవన్నీ దానం చేసేవాడు భూమిపై ఏకరాజు అవుతాడు।
Verse 58
त्रिभिर्द्वाभ्यामथैकेन दानेन तु सुखी भदेत् / दानानि परमो धर्मः सद्भिः सत्कृत्य पूजितः
మూడు, రెండు లేదా ఒక్క దానంతోనైనా మనిషి సుఖవంతుడు అవుతాడు; దానం పరమ ధర్మం, సద్జనులు గౌరవించి పూజించేది।
Verse 59
त्रैलोक्यस्या धिपत्यं हि दानेनैव ध्रुवं स्थितम् / अराजा लभते राज्यमधनश्चोत्तमं धनम् / क्षीणायुर्लभते चायुः पितृभक्तः सदा नरः
త్రిలోకాల అధిపత్యం దానంతోనే స్థిరంగా నిలుస్తుంది; రాజ్యం లేనివాడు రాజ్యాన్ని పొందుతాడు, ధనహీనుడు ఉత్తమ ధనాన్ని పొందుతాడు; క్షీణాయువు ఆయుష్షు పొందుతాడు—పితృభక్తుడు సదా।
Frequently Asked Questions
A śrāddha-kalpa dāna-phala index: specific gifts offered during śrāddha are paired with explicitly described outcomes (longevity, prosperity, vehicles/vimānas, heavenly honors).
Bṛhaspati speaks, presenting dāna as ‘tāraṇa’ (a means of deliverance/support) and as a source of svarga-mārga sukha, i.e., pleasurable and elevated post-mortem trajectories.
No; the sampled content is ritual-prescriptive and motivational, focusing on śrāddha offerings and their rewards rather than vamsha lists, bhuvana-kośa measurements, or Lalitopakhyana vidyā/yantra narratives.