Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 50
Aśauca-vidhi (Rules of Impurity) within Śrāddha-kalpa — Chapter on Testing/Selecting Brahmanas and Honoring the Atithi
Devanagari script
नार्हतस्तावपि श्राद्धे ब्रह्माणः क्रयविक्रयी / क्रयश्च विक्रयश्चैवाजीवितार्थे विगर्हितौ
Transliteration
nārhatastāvapi śrāddhe brahmāṇaḥ krayavikrayī / krayaśca vikrayaścaivājīvitārthe vigarhitau
Translation
శ్రాద్ధంలో క్రయవిక్రయాలు చేసే బ్రాహ్మణులు కూడా అర్హులు కారు; జీవనార్థం చేసే కొనుగోలు మరియు అమ్మకం నిందనీయం.
Word by Word
नnot
न:
Discourse (निपात)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध-निपात (negation particle)
अर्हतःare fit/deserve
अर्हतः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), द्विवचन; परस्मैपद; ‘अर्ह्’ = to be fit/deserve
तौthose two
तौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), द्विवचन; संकेत-सर्वनाम (demonstrative)
अपिalso/even
अपि:
Discourse (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-निपात (particle: also/even)
श्राद्धेin the śrāddha rite
श्राद्धे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
ब्रह्माणःBrahmins
ब्रह्माणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; ‘ब्राह्मणाः’ अर्थे (Brahmins)
क्रय-विक्रयीone who buys and sells
क्रय-विक्रयी:
Apposition (विशेष्य-विशेषणभाव/समास)
TypeNoun
Rootक्रय (प्रातिपदिक) + विक्रयिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (क्रयश्च विक्रयश्च) ‘buyer-and-seller’
क्रयःbuying/purchase
क्रयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootक्रय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
चand
च:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-निपात (conjunction)
विक्रयःselling/sale
विक्रयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविक्रय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
चand
च:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-निपात
एवindeed/only
एव:
Discourse (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण-निपात (emphatic particle)
आजीवित-अर्थेfor the sake of livelihood
आजीवित-अर्थे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootआजीवित (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (आजीवितस्य अर्थः = for livelihood’s sake)
विगर्हितौare censured
विगर्हितौ:
Predicate (विशेषण/विधेय)
TypeAdjective
Rootवि + गर्ह् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), द्विवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)