Shloka 58
Śrāddha-kalpa: Dāna-phala, Medhya/Amedhya Dravya, and Uparāga
Eclipse) Observances (श्राद्धकल्पः—दानफल-मेध्यामेध्य-उपरागविधिः
Devanagari script
दधिशाकं तथा भक्ष्यं तथा चौषधिवर्जितम् / वार्त्ताकं वर्जयेच्छ्राद्धे सर्वानभिषवानपि / सैन्धवं लवणं चैव तथा मानससंभवम्
Transliteration
dadhiśākaṃ tathā bhakṣyaṃ tathā cauṣadhivarjitam / vārttākaṃ varjayecchrāddhe sarvānabhiṣavānapi / saindhavaṃ lavaṇaṃ caiva tathā mānasasaṃbhavam
Translation
దధి‑శాకము, భక్ష్యాలు, అలాగే ఔషధి లేని పదార్థాలు; శ్రాద్ధంలో వార్త్తాకము (వంకాయ) మరియు అన్ని అభిషవాలు (మత్తు/కిణ్వ పదార్థాలు) వర్జ్యము. సైంధవ లవణము మరియు మానససంభవ లవణమూ (వర్జ్యము).
Word by Word
दधि-शाकम्curd-based vegetable dish
दधि-शाकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदधि (प्रातिपदिक) + शाक (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (दध्ना युक्तं शाकम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तथाalso
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
भक्ष्यम्edible item
भक्ष्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभक्ष्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
औषधि-वर्जितम्devoid of medicinal herbs/seasonings
औषधि-वर्जितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootऔषधि (प्रातिपदिक) + वर्जित (वर्ज् धातु → क्त)
Formतत्पुरुष-समास (औषधिभिः वर्जितम् = devoid of herbs/seasoning); क्त-प्रत्ययान्त; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
वार्त्ताकम्eggplant/brinjal
वार्त्ताकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवार्त्ताक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
वर्जयेत्should avoid
वर्जयेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवर्ज् (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन
श्राद्धेin śrāddha
श्राद्धे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन
सर्वान्all
सर्वान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषण
अभिषवान्(items) pressed/extracted (e.g., juices)
अभिषवान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअभिषव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/सम्भावन-अव्यय (particle: also/even)
सैन्धवम्rock-salt (Saindhava)
सैन्धवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसैन्धव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
लवणम्salt
लवणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootलवण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
मानस-संभवम्arising from the mind/Manasa (lake)
मानस-संभवम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootमानस (प्रातिपदिक) + संभव (सम्-भू धातु → भाव/प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (मानसात् संभवम् = arising from the mind/Manasa); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण