Shloka 55
Pitṛgaṇa-Vibhāga (Classification of the Pitṛs) and the Śrāddha–Soma Nourishment Cycle
Devanagari script
तथा न दृष्टपूर्वास्तु वितरस्ते कदाचन / संभूता मानसी तेषां पितॄन्स्वान्नाभिजानती
Transliteration
tathā na dṛṣṭapūrvāstu vitaraste kadācana / saṃbhūtā mānasī teṣāṃ pitṝnsvānnābhijānatī
Translation
అలాగే ఆ విటర పితృగణము ఆమెను ఎప్పుడూ ముందుగా చూడలేదు; మనసునుండి పుట్టిన ఆ కన్య తన పితృలను గుర్తించలేదు.
Word by Word
तथाthus/so
तथा:
Sambandha (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय; ‘thus/so’
नnot
न:
Sambandha (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय; negation
दृष्ट-पूर्वाःpreviously seen
दृष्ट-पूर्वाः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदृष्ट (कृदन्त) + पूर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारय ‘previously seen’
तुindeed/but
तु:
Sambandha (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात; emphasis/contrast
वितराःVitaras (a class)
वितराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवितर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; proper-name/group-name usage
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; apposition to वितराः
कदाचनever
कदाचन:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootकदाचन (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय; ‘ever/at any time’
संभूताborn/arisen
संभूता:
Kriya (क्रिया/भाव)
TypeVerb
Rootसम्-भू (धातु) → संभूत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; predicate of (सा) understood
मानसीmind-born
मानसी:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमानस (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; ‘mind-born’, agrees with (सा/कन्या)
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, बहुवचन; Genitive plural
पितॄन्fathers
पितॄन्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म) विभक्ति, बहुवचन; Accusative plural
स्वान्her own
स्वान्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, बहुवचन; agrees with पितॄन्
नnot
न:
Sambandha (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय
अभिजानतीrecognizing/knowing
अभिजानती:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि-ज्ञा (धातु) → अभिजानत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formशतृ (present active participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; ‘knowing/recognizing’